Thương mại ủy quyền AI: Visa và Mastercard được dự báo hưởng lợi lớn

Sự ra mắt của các công cụ mua sắm bằng trí tuệ nhân tạo (AI) mới từ các gã khổng lồ công nghệ đã làm dấy lên những lo ngại về sự gián đoạn trong ngành thanh toán. Tuy nhiên, các nhà phân tích tại Bernstein cho rằng, ngược lại, các mạng lưới thẻ thanh toán lâu đời như Visa và Mastercard mới chính là những bên hưởng lợi chính từ xu hướng này.

Bối cảnh bùng nổ các đại lý AI

Trong tuần này, Meta đã ra mắt Muse, một đại lý AI cá nhân có khả năng tự thực hiện các tác vụ đa bước như mua sắm và đặt vé du lịch, trong khi Anthropic giới thiệu Commerce Agents, một nền tảng mã nguồn mở giúp các công ty xây dựng đại lý mua sắm riêng. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh thương mại ủy quyền (agentic commerce) – nơi các đại lý AI tự động thực hiện giao dịch thay cho người dùng – hiện chỉ chiếm chưa đến 1% tổng hoạt động thương mại điện tử.

Các công ty công nghệ khác cũng có những cách tiếp cận khác nhau. OpenAI đã từ bỏ tính năng Thanh toán tức thì (Instant Checkout), trong khi Google tập trung hơn vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng và tiêu chuẩn thay vì kiểm soát trực tiếp các khoản thanh toán qua đại lý.

Tại sao các mạng lưới thẻ là người chiến thắng?

Theo các nhà phân tích của Bernstein, thương mại ủy quyền không phải là rủi ro mà là một cơ hội lớn cho Visa và Mastercard. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình số hóa, gia tăng số lượng giao dịch và tạo ra nhu cầu lớn hơn cho các dịch vụ giá trị gia tăng.

Bernstein khẳng định thẻ thanh toán sẽ vẫn là phương thức được ưa chuộng trong thế giới AI nhờ vào các lợi thế sẵn có:

Ad

• Hệ thống quản lý tranh chấp và các tiêu chuẩn đã được thiết lập.
• Mạng lưới rộng lớn với hơn 7 tỷ thông tin thẻ và hơn 100 triệu điểm chấp nhận thanh toán.
• Bernstein nhận định: "Bất kỳ thực thể nào cố gắng loại bỏ vai trò trung gian của thẻ trong thanh toán ủy quyền đều có khả năng thất bại."

Các đại lý AI mới ra mắt như Muse của Meta cũng không tìm cách kiểm soát thanh toán của người bán, mà thay vào đó cung cấp các phương thức mua hàng liền mạch cho người tiêu dùng, chẳng hạn như thông qua thẻ ảo dùng một lần.

Sự chuẩn bị của ngành và những thách thức

Visa và Mastercard đã và đang phát triển các token và tiêu chuẩn riêng cho thương mại ủy quyền, bao gồm Giao thức Đại lý Tin cậy (Trusted Agent Protocol), Ý định Có thể xác minh (Verifiable Intent), và Thanh toán qua Đại lý (Agent Pay). Bernstein dự báo 100% giao dịch ủy quyền sẽ được mã hóa token (tokenized).

Tuy nhiên, niềm tin của người tiêu dùng vẫn là một rào cản lớn. Một cuộc khảo sát của Visa được trích dẫn trong báo cáo cho thấy chỉ 23% người tiêu dùng tin tưởng các đại lý AI thực hiện giao dịch thanh toán thay mặt họ. Về phía người bán, sự phức tạp ngày càng tăng của thương mại ủy quyền cũng tạo cơ hội cho các bên xử lý thanh toán như Adyen, công ty đã ra mắt giải pháp Adyen Agentic vào mùa hè này.

Hiện tại, lưu lượng truy cập giới thiệu từ GenAI đến các nhà bán lẻ lớn đã tăng mạnh, chiếm tới 39% cho Wayfair và 28% cho Walmart tính đến tháng 8 năm 2026, mặc dù chỉ chiếm 1-2% tổng lưu lượng truy cập. Dựa trên những phân tích này, Bernstein xếp hạng "Khả quan" (Outperform) cho cổ phiếu của Visa, Mastercard và Adyen.