อัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นทะลุ 3% ครั้งแรกรอบ 30 ปี นักวิเคราะห์ชี้เป็น "การเปลี่ยนระบอบ" ของตลาดโลก

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น (JGB) อายุ 10 ปี พุ่งทะลุระดับ 3% เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1996 เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเหตุการณ์สำคัญท่ามกลางการเทขายในตลาดตราสารหนี้ทั่วโลก สะท้อนให้เห็นว่าความกังวลเรื่องเงินเฟ้อ วินัยการคลัง และการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยกำลังเข้ามาเปลี่ยนภูมิทัศน์ของตลาดที่เคยเป็นเสาหลักของต้นทุนการกู้ยืมทั่วโลก

ปัจจัยขับเคลื่อนแรงเทขาย

แรงเทขายระลอกล่าสุดเกิดขึ้นหลังความขัดแย้งทางทหารในตะวันออกกลางทวีความรุนแรงขึ้นอีกครั้ง ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent crude) พุ่งขึ้นเหนือ 91 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และโหมกระพือความกลัวเรื่องเงินเฟ้อทั่วโลก

Shigeto Nagai หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ญี่ปุ่นจาก Oxford Economics กล่าวว่า การเพิ่มขึ้นของอัตราดอกเบี้ยระยะยาวได้รับแรงหนุนจากหลายปัจจัยผสมกัน ทั้งความคาดหวังเรื่องการขึ้นดอกเบี้ยที่สูงขึ้น และความกังวลเกี่ยวกับความยั่งยืนทางการคลังในประเทศเศรษฐกิจหลัก ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ส่งผลกระทบเชื่อมโยงถึงกันข้ามพรมแดน

มุมมองนักวิเคราะห์: การเปลี่ยนผ่านสู่ระบอบใหม่

นักวิเคราะห์หลายรายมองว่าเหตุการณ์นี้ไม่ใช่ภาวะวิกฤต แต่เป็น "การกลับสู่ภาวะปกติ" (normalisation) และอาจเป็น "การเปลี่ยนแปลงระบอบอย่างแท้จริง" (genuine regime change) สำหรับตลาดการเงินโลก Prashant Newnaha นักกลยุทธ์อาวุโสด้านอัตราดอกเบี้ยจาก TD Securities ระบุว่า "JGB เคยเป็นเสาหลักให้กับตลาดตราสารหนี้โลกมาเป็นเวลานาน แต่ตอนนี้สถานการณ์ได้พลิกกลับแล้ว"

Ad

Masahiko Loo นักกลยุทธ์ตราสารหนี้อาวุโสจาก State Street Investment Management ให้ความเห็นว่า ตลาดกำลังปรับราคาเพื่อรับมือกับภาวะเงินเฟ้อที่สูงขึ้น และความเชื่อมั่นว่าธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ยังมีแนวโน้มที่จะดำเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดต่อไป นอกจากนี้ เขายังมองว่าการเทขายครั้งนี้มีลักษณะคล้าย "การประท้วงของฝั่งผู้ซื้อ" (buyers’ strike) มากกว่าการตื่นตระหนกของฝั่งผู้ขาย

ผลกระทบต่อตลาดโลกและนักลงทุน

การที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อนักลงทุนและตลาดการเงินทั่วโลก ดังนี้

• การไหลกลับของเงินทุน: Vasu Menon กรรมการผู้จัดการฝ่ายกลยุทธ์การลงทุนของ OCBC ชี้ว่า อัตราผลตอบแทนที่สูงขึ้นอาจจูงใจให้นักลงทุนญี่ปุ่นขายสินทรัพย์ในต่างประเทศและนำเงินกลับประเทศ ซึ่งจะสร้างแรงกดดันต่อตลาดพันธบัตรในสหรัฐฯ และยุโรป
• ต้นทุนการกู้ยืมทั่วโลกสูงขึ้น: การที่ญี่ปุ่นค่อยๆ ลดบทบาทการเป็นผู้ซื้อพันธบัตรต่างประเทศรายใหญ่ กำลังผลักดันให้ "ค่าชดเชยความเสี่ยงจากการถือครองพันธบัตรระยะยาว" (term premium) ทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น
• แรงกดดันต่อนโยบายการคลัง: ต้นทุนการกู้ยืมที่เพิ่มขึ้นจะทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นต้องแบกรับภาระหนี้สาธารณะที่สูงขึ้น ซึ่งอาจจำกัดความสามารถในการใช้จ่ายภาครัฐในอนาคต

นักวิเคราะห์บางราย เช่น Eiji Doke หัวหน้านักกลยุทธ์พันธบัตรจาก SBI Securities มองว่าระดับ 3% เป็นเพียง "จุดแวะพัก" และคาดว่าอัตราผลตอบแทนจะยังคงเผชิญแรงกดดันให้ปรับตัวสูงขึ้นต่อไปจากทั้งความคาดหวังการขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ และความกังวลต่อนโยบายการคลัง