ราคาน้ำมันทะลุ $100 ท่ามกลางความขัดแย้ง แต่เหตุใดจึงไม่พุ่งสูงไปกว่านี้?

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent crude) ซึ่งเป็นเกณฑ์อ้างอิงระดับโลก พุ่งขึ้นแตะระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปลายเดือนกรกฎาคม ท่ามกลางความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงขึ้นในตะวันออกกลาง อย่างไรก็ตาม การปรับตัวขึ้นของราคายังเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งสวนทางกับความกังวลเรื่องภาวะอุปทานหยุดชะงักรุนแรง

อุปทานยังไม่หยุดชะงักอย่างสิ้นเชิง

แม้จะมีความขัดแย้ง แต่การขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางยังคงดำเนินต่อไปในปริมาณที่สำคัญ นายรัสเซล ฮาร์ดี ซีอีโอของ Vitol ซึ่งเป็นบริษัทค้าน้ำมันอิสระที่ใหญ่ที่สุดในโลก เปิดเผยในการประชุม APPEC ที่สิงคโปร์ว่า ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ภูมิภาคนี้ยังคงส่งออกน้ำมันดิบประมาณ 9 ล้านบาร์เรลต่อวัน และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมอีก 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน แม้จะลดลงจากระดับก่อนสงครามที่ประมาณ 20 ล้านบาร์เรลต่อวันก็ตาม

ผู้ผลิตในอ่าวเปอร์เซียได้หาเส้นทางส่งออกทางเลือกเพื่อลดผลกระทบจากการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ เช่น การขนถ่ายน้ำมันระหว่างเรือ (ship-to-ship transfers) นอกช่องแคบ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่าการส่งออกจากท่าเรือ Yanbu ของซาอุดีอาระเบียในทะเลแดงยังคงเผชิญแรงกดดันจากการโจมตีของกลุ่มฮูตี ขณะที่การส่งออกของอิรัก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และคูเวต ฟื้นตัวหรือทรงตัวในระดับสูง

การผลิตนอกกลุ่ม OPEC และอุปสงค์ที่อ่อนแอ

ปัจจัยสำคัญที่ช่วยพยุงตลาดคือการเพิ่มขึ้นของกำลังการผลิตจากผู้ผลิตนอกกลุ่มโอเปก (Non-OPEC) โดย Jarand Rystad ผู้ก่อตั้ง Rystad Energy คาดการณ์ว่าสหรัฐอเมริกา แคนาดา และกายานา จะเพิ่มการผลิตรวมกัน 1.4 ล้านบาร์เรลต่อวันในปีนี้ ซึ่งช่วยชดเชยอุปทานที่หายไปได้บางส่วน ขณะที่การส่งออกน้ำมันดิบของรัสเซียยังคงมีเสถียรภาพที่ประมาณ 5.5 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม

Ad

ในฝั่งอุปสงค์ Rystad Energy ชี้ว่าเกิดปรากฏการณ์ "การทำลายอุปสงค์" (Demand Destruction) ในภาคปิโตรเคมีและเชื้อเพลิงขนส่งอย่างมีนัยสำคัญที่ 3.5 ล้านบาร์เรลต่อวันในไตรมาสที่สาม โดยกว่าครึ่งหนึ่งมาจากจีน ซึ่งเป็นผู้นำเข้าน้ำมันอันดับหนึ่งของโลก เนื่องจากการเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ไฟฟ้าและการใช้สารเคมีจากถ่านหินมากขึ้น นอกจากนี้ ปริมาณน้ำมันสำรองมหาศาลของจีน ซึ่ง Kpler ประเมินไว้ที่ 1.17 พันล้านบาร์เรล ก็เป็นอีกปัจจัยที่สร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาด

มุมมองตลาดและทิศทางในอนาคต

แม้ราคาในตลาดล่วงหน้าจะยังไม่พุ่งขึ้นรุนแรง แต่ตลาดซื้อขายจริง (Physical Market) กลับส่งสัญญาณที่แตกต่างออกไป นายเดวิด ไฟฟ์ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของ Argus กล่าวว่า "ในขณะนี้ ตลาดซื้อขายจริงกำลังบอกเราว่าสถานการณ์ตึงตัวอย่างไม่น่าเชื่อ" โดยจะเห็นได้จากส่วนต่างราคา (spot premium) ของน้ำมันดิบดูไบและโอมานที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก

จากสถานการณ์ดังกล่าว สถาบันการเงินหลายแห่งได้ปรับเพิ่มคาดการณ์ราคาน้ำมัน

• Morgan Stanley คาดว่าราคาเบรนท์จะเฉลี่ยอยู่ที่ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในไตรมาสที่สี่
• HSBC ได้ปรับเพิ่มคาดการณ์ราคาเบรนท์สำหรับปี 2026 และ 2027 เป็น 90 และ 85 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลตามลำดับ
• Goldman Sachs ปรับเพิ่มคาดการณ์ราคาเบรนท์สำหรับเดือนธันวาคม 2026 ขึ้น 5 ดอลลาร์ เป็น 85 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล โดยคาดว่าปัญหาการขนส่งในตะวันออกกลางจะยังคงดำเนินต่อไปในปีหน้า