Giá dầu vẫn dưới 100 USD dù gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông: Đâu là nguyên nhân?

Giá dầu thô Brent chuẩn toàn cầu đã tăng trong tháng này nhưng vẫn duy trì dưới ngưỡng tâm lý quan trọng 100 USD/thùng, bất chấp căng thẳng leo thang trong cuộc xung đột Mỹ-Iran làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu tại Eo biển Hormuz và Biển Đỏ. Theo Argus, các lô hàng dầu thô từ các nhà sản xuất Trung Đông hiện chỉ đạt khoảng 11 triệu thùng/ngày, giảm mạnh so với mức 18 triệu thùng/ngày trước khi xung đột bắt đầu.

Nguồn cung bị thắt chặt nhưng không bị cắt đứt

Mặc dù dòng chảy qua Eo biển Hormuz đã giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày trong những ngày gần đây, mức trung bình hàng ngày vẫn dao động quanh ngưỡng 4-5 triệu thùng, theo Claudio Galimberti, nhà kinh tế trưởng tại Rystad Energy. Con số này, dù thấp hơn nhiều so với mức 16 triệu thùng/ngày trước chiến tranh, vẫn đủ để giữ giá Brent ở mức "hợp lý" khoảng 95 USD.

Các nhà sản xuất vùng Vịnh cũng đã nhanh chóng tìm ra các tuyến đường thay thế và dự kiến sẽ tiếp tục vận chuyển hàng hóa thông qua các hoạt động chuyển tải từ tàu sang tàu (ship-to-ship) bên ngoài Hormuz, giúp giảm thiểu một phần thiếu hụt. Dữ liệu từ Kpler cho thấy:

• Xuất khẩu của Saudi Arabia từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ chịu áp lực, nhưng xuất khẩu từ cảng Sidi Kerir của Ai Cập đã tăng hơn gấp đôi trong tháng 8.
• Xuất khẩu của Iraq, nhà sản xuất lớn thứ hai của OPEC, đã phục hồi lên khoảng 2,34 triệu thùng/ngày trong tháng 8.
• Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Kuwait cũng duy trì hoặc phục hồi khối lượng xuất khẩu ổn định.

Sản lượng từ các khu vực khác và nhu cầu suy yếu

Ad

Sự thiếu hụt từ Trung Đông đang được bù đắp một phần bởi các nhà sản xuất ngoài OPEC. Theo Jarand Rystad, người sáng lập Rystad Energy, các nước bao gồm Mỹ, Canada và Guyana dự kiến sẽ tăng tổng sản lượng thêm 1,4 triệu thùng/ngày trong năm nay. Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô của Nga vẫn ổn định ở mức khoảng 5,5 triệu thùng/ngày trong tháng 7 và 8.

Ở phía cầu, sự suy yếu nhu cầu vẫn rất đáng kể, ước tính khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trong quý 3, theo Rystad. Trung Quốc, nhà nhập khẩu hàng đầu thế giới, chiếm hơn một nửa trong số đó do xu hướng điện hóa giao thông và sử dụng hóa chất từ than đá. Nước này đã cắt giảm nhập khẩu dầu thô đường biển xuống còn 7 triệu thùng/ngày trong tháng 7 và 8, từ mức hơn 11 triệu thùng/ngày hồi tháng 2. Kho dự trữ khổng lồ của Bắc Kinh, ước tính 1,17 tỷ thùng bởi Kpler, cũng mang lại sự yên tâm cho thị trường.

Thị trường giao ngay cho thấy bức tranh khác

Tuy nhiên, thị trường vật chất lại đang kể một câu chuyện khác về sự khan hiếm. Mức chênh lệch giá giao ngay (spot premium) của dầu Dubai và Oman đã tăng trở lại mức của tháng 4. Dữ liệu của Reuters cho thấy giá dầu Oman giao sau ở mức 104,54 USD/thùng và giá dầu Dubai giao ngay là 105,10 USD/thùng.

David Fyfe, nhà kinh tế trưởng tại Argus, nhận định: "Thị trường vật chất đang cực kỳ eo hẹp." Ông nói thêm rằng thị trường dầu diesel đang "kêu cứu vì thiếu hụt". Do đó, nhiều ngân hàng đã nâng dự báo giá dầu. Morgan Stanley kỳ vọng giá Brent sẽ đạt trung bình 100 USD/thùng trong quý IV, trong khi Goldman Sachs cũng đã nâng dự báo cho năm 2026 và 2027, với lý do gián đoạn vận chuyển ở Trung Đông có thể sẽ kéo dài.