Các công ty trung gian mở đường cho Amazon và Walmart thâm nhập thị trường châu Phi

Người tiêu dùng tại châu Phi đang ngày càng mua sắm từ các gã khổng lồ thương mại điện tử toàn cầu như Amazon và Walmart, dù các công ty này không có sự hiện diện trực tiếp tại hầu hết châu lục. Một mạng lưới các công ty giao nhận trung gian đang giúp kết nối nhu cầu này, vượt qua các rào cản như việc khách hàng thiếu thẻ ngân hàng và địa chỉ giao hàng chính thức.

Cầu nối logistics sáng tạo

Các công ty khởi nghiệp địa phương và các tập đoàn logistics quốc tế đang tận dụng công nghệ và tỷ lệ thâm nhập internet ngày càng tăng ở châu Phi để tạo ra một đường ống mua sắm xuyên quốc gia. Một ví dụ là Afrety, một startup của Senegal, cung cấp cho người mua sắm địa chỉ kho hàng tại Pháp, Mỹ và Trung Quốc. Hàng hóa từ nhiều đơn hàng sẽ được gom lại, đóng gói và vận chuyển về Tây Phi.

Để giải quyết các rào cản tại địa phương, các công ty này áp dụng nhiều giải pháp linh hoạt:

• Thanh toán: Khách hàng không có thẻ ngân hàng có thể thanh toán qua tài khoản tiền di động, một hình thức thanh toán phổ biến tại Senegal và nhiều nơi khác ở châu Phi.
• Giao hàng: Khi các gói hàng về đến nơi, việc giao hàng được thực hiện bằng xe máy và xe tải nhỏ, sử dụng định vị GPS để đến đúng địa chỉ của khách hàng trong các thành phố lớn như Dakar.

Theo CEO của Afrety, Souane Diop, công ty đã phát triển từ quy mô nhỏ vào năm 2018 lên đến vận chuyển 4-5 tấn hàng hóa bằng đường hàng không và 2-3 container bằng đường biển mỗi tuần.

Thị trường tăng trưởng và những thách thức

Ad

Các tập đoàn logistics toàn cầu cũng đang nhìn thấy tiềm năng lớn. Aramex, một đối thủ lớn hơn nhiều, cho biết châu Phi cận Sahara là một trong những khu vực phát triển nhanh nhất của họ. Công ty đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh thu từ việc vận chuyển hàng hóa đến khu vực này vào năm 2030, với các mặt hàng được ưa chuộng là đồ điện tử, quần áo, đồ chơi và phụ tùng máy móc.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng vẫn còn nhiều hạn chế. Theo hãng tư vấn TechCabal Insights, thương mại điện tử ở châu Phi phần lớn tập trung tại các trung tâm kinh tế đô thị. Mặc dù tỷ lệ thâm nhập internet đã đạt khoảng 43% trong tổng số 1,5 tỷ dân của châu lục, chỉ một phần nhỏ có đủ thu nhập để mua sắm trực tuyến. Ngay cả tại Nigeria, cường quốc kinh tế Tây Phi, chỉ 1 trên 3 người dùng internet mua sắm online. Ở các khu vực nghèo hơn như Trung Phi, con số này chỉ là 1 trên 20.

Bối cảnh cạnh tranh và các thị trường trọng điểm

Nam Phi là một ngoại lệ đáng chú ý, với thị trường thương mại điện tử phát triển vượt trội. Theo dữ liệu từ Mastercard, doanh số bán lẻ trực tuyến tại đây đã tăng gần 35% mỗi năm trong 5 năm qua, đạt khoảng 7,26 tỷ USD vào năm 2025. Sự tăng trưởng này đã thu hút Amazon ra mắt thị trường trực tuyến đầu tiên tại đây vào năm 2024 và Walmart mở các cửa hàng mang thương hiệu của mình vào năm ngoái.

Tại các thị trường khác, các công ty trung gian phải đối mặt với sự cạnh tranh từ những đối thủ địa phương. Jumia, thường được gọi là "Amazon của châu Phi", hoạt động tại 8 quốc gia. Công ty này đang cạnh tranh với các gã khổng lồ bán lẻ Trung Quốc như Temu và Shein bằng cách tùy chỉnh dịch vụ, bao gồm việc mở các trung tâm hỗ trợ và điểm nhận hàng ở khu vực nông thôn. Giám đốc điều hành Francis Dufay của Jumia cho biết công ty dự kiến sẽ đạt điểm hòa vốn trong năm nay.

Nigeria được cả Jumia và Aramex xem là một trong những thị trường tiềm năng nhất. Liên Hợp Quốc ước tính tổng giá trị thương mại điện tử của nước này đạt khoảng 75 tỷ USD vào năm 2025. Aramex đã mở một nhà kho tại Nigeria vào tháng 4, trong khi Jumia ghi nhận mức tăng trưởng kinh doanh khoảng 50% trong quý cuối năm 2025.