Lợi suất trái phiếu Nhật Bản lập kỷ lục, giao dịch chênh lệch lãi suất đối mặt nguy cơ thanh lý

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) đã tăng mạnh vào thứ Ba, gây ra một làn sóng chấn động trên thị trường tài chính toàn cầu. Sự leo thang này được thúc đẩy bởi áp lực công khai từ Hoa Kỳ yêu cầu Nhật Bản tăng lãi suất, kết hợp với việc các chỉ số trái phiếu phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ quan trọng, làm gia tăng lo ngại về sự ổn định của các giao dịch chênh lệch lãi suất quy mô lớn.

Lợi suất JGB tăng vọt, gây hiệu ứng lan tỏa

Thị trường trái phiếu Nhật Bản đã chứng kiến một đợt bán tháo trên diện rộng, đẩy lợi suất lên các mức chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ. Theo dữ liệu được tổng hợp bởi Woofun AI, các diễn biến chính bao gồm:

• Lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm lần đầu tiên chạm mốc 3% kể từ năm 1996.
• Lợi suất JGB kỳ hạn 2 năm đạt mức cao nhất trong 31 năm.
• Lợi suất JGB kỳ hạn 30 năm đang tiến sát mức cao lịch sử 4,205%.

Sự biến động này diễn ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Besent công khai thúc giục Nhật Bản đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất trong cuộc họp các bộ trưởng tài chính G20. Áp lực từ Washington đã khuếch đại những lo ngại của thị trường về kỷ luật tài khóa của Nhật Bản, đặc biệt khi chi phí đi vay hiện tại đang thách thức giả định lãi suất dài hạn 3% trong ngân sách của nước này.

Làn sóng này nhanh chóng lan sang các thị trường lớn khác. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 5,23%, mức cao nhất kể từ năm 2008, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 4,78%. Giá dầu thô Brent cũng vượt mốc 92 USD/thùng, cho thấy sự dốc lên của đường cong lợi suất Nhật Bản đang định hình lại các tiêu chuẩn lãi suất phi rủi ro toàn cầu.

Giao dịch chênh lệch lãi suất 500 tỷ USD đối mặt rủi ro

Ad

Việc chi phí vay bằng đồng Yên, vốn gần như bằng không trong một thế hệ, nay tăng vọt đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade). Đây là chiến lược vay đồng Yên với lãi suất thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) ước tính quy mô của các khoản vay và trái phiếu bằng đồng Yên ở nước ngoài có thể lên tới 500 tỷ USD. Lịch sử cho thấy sự nguy hiểm của việc tháo gỡ các vị thế này. Vào tháng 8 năm 2024, việc đồng Yên tăng giá 6% đã gây ra một cú sốc tài chính, khiến Bitcoin và Ethereum có thời điểm giảm 20% do các nhà giao dịch buộc phải thanh lý tài sản để đáp ứng các lệnh gọi ký quỹ. Chi phí đi vay tăng cao hiện nay đang tạo ra áp lực giảm đòn bẩy tương tự.

Thị trường chờ đợi quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

Trọng tâm của thị trường hiện đang hướng về cuộc họp chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) vào ngày 18 tháng 9, với dự báo BoJ sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25%. Tuy nhiên, các nhà đầu tư sẽ theo dõi chặt chẽ hơn những định hướng tương lai từ Thống đốc Kazuo Ueda. Bất kỳ tín hiệu nào về việc thắt chặt chính sách tiền tệ nhanh hơn dự kiến đều có thể ngay lập tức kích hoạt một đợt thanh lý quy mô lớn các vị thế chênh lệch lãi suất ở nước ngoài.

Trong khi đó, tỷ giá USD/JPY đang dao động gần ngưỡng 160, một mức có thể thúc đẩy Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Nghiên cứu của BIS chỉ ra rằng đối với các giao dịch chênh lệch lãi suất, tốc độ tăng giá của đồng Yên – chứ không phải mức giá tuyệt đối – mới là yếu tố then chốt gây ra sự đổ vỡ. Diễn biến này đặt thị trường tiền điện tử và các tài sản rủi ro khác vào tình trạng báo động cao.