อัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นพุ่งสูงสุดในรอบหลายสิบปี กดดันเงินเยน เสี่ยงล้างพอร์ต Yen Carry Trade และ Bitcoin

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น (JGB) พุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงในวันอังคาร ท่ามกลางแรงกดดันจากสหรัฐฯ ที่ต้องการให้ญี่ปุ่นเร่งปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย ส่งผลให้ตลาดการเงินทั่วโลกปั่นป่วนและเพิ่มความเสี่ยงต่อการล้างพอร์ตสถานะกู้ยืมเงินเยนเพื่อไปลงทุนในสินทรัพย์อื่น (Yen Carry Trade) ซึ่งอาจลุกลามมาถึงตลาดคริปโทเคอร์เรนซี

อัตราผลตอบแทนพันธบัตรทำสถิติใหม่ทั่วโลก

ความผันผวนในตลาดหนี้ญี่ปุ่นได้ส่งแรงกระเพื่อมไปทั่วโลก โดยข้อมูลจาก Woofun AI ระบุว่าอัตราผลตอบแทนพันธบัตรญี่ปุ่นอายุ 30 ปี พุ่งขึ้นเข้าใกล้ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 4.205% ขณะที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 10 ปี ทะลุระดับ 3% เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1996 ที่น่าจับตามองคือ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 2 ปี แตะระดับสูงสุดในรอบ 31 ปี ซึ่งเป็นสัญญาณว่าต้นทุนการกู้ยืมเงินเยนที่เคยอยู่ใกล้ศูนย์มานานกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

สถานการณ์ดังกล่าวส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังตลาดพันธบัตรหลักอื่นๆ:

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลอังกฤษอายุ 10 ปี เพิ่มขึ้นสู่ระดับ 5.23% เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2008
• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 10 ปี อยู่ที่ 4.78%
• ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ทะยานเหนือ 92 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

สหรัฐฯ กดดันญี่ปุ่นโดยตรง

แรงเทขายในตลาดพันธบัตรญี่ปุ่นทวีความรุนแรงขึ้นหลังจากนายสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้พบปะกับนางซัตสึกิ คาตายามะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังญี่ปุ่น และนายคาซูโอะ อุเอดะ ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ในระหว่างการประชุมรัฐมนตรีคลัง G20 โดยเบสเซนต์ได้เรียกร้องอย่างเปิดเผยให้ญี่ปุ่นเร่งขึ้นอัตราดอกเบี้ยและกำหนดแผนการคลังที่ชัดเจนขึ้น เพื่อหนุนให้ค่าเงินเยนแข็งค่าขึ้น

ท่าทีที่แข็งกร้าวจากสหรัฐฯ นี้ได้เปลี่ยนการคาดการณ์ของตลาดที่มองว่า BOJ อาจขึ้นดอกเบี้ยในเดือนกันยายน ไปสู่ความกังวลต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสภาพคล่องของโลกอย่างรุนแรง

Ad

ความเสี่ยงมหาศาลต่อสถานะ Carry Trade และ Bitcoin

ข้อมูลจากธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ (BIS) เผยให้เห็นถึงขนาดของธุรกรรม Yen Carry Trade นอกประเทศญี่ปุ่นที่อาจสูงถึง 5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นการกู้ยืมเงินเยนที่มีต้นทุนต่ำเพื่อนำไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า การที่ต้นทุนการกู้ยืมเงินเยนสูงขึ้นอย่างรวดเร็วได้สร้างแรงกดดันมหาศาลต่อสถานะเหล่านี้

บทเรียนในอดีตเมื่อเดือนสิงหาคม 2024 ยังคงชัดเจน เมื่อเงินเยนแข็งค่าขึ้น 6% ได้ก่อให้เกิดภาวะช็อกทางการเงินทั่วโลก โดยในครั้งนั้น ราคา Bitcoin และ Ethereum ร่วงลงถึง 20% จากการถูกบังคับขาย (forced liquidation) เพื่อนำเงินไปเติมหลักประกัน (margin call) สถานการณ์ปัจจุบันจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดการล้างพอร์ตในสินทรัพย์ประเภทต่างๆ รวมถึงคริปโทเคอร์เรนซี หากนักลงทุนถูกบีบให้ต้องปิดสถานะ Carry Trade

ปัจจัยที่ต้องจับตา

ขณะนี้ค่าเงินเยนเคลื่อนไหวใกล้ระดับ 160 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับที่อาจกระตุ้นให้ทางการญี่ปุ่นเข้าแทรกแซงตลาดเพื่อพยุงค่าเงิน อย่างไรก็ตาม BIS ชี้ว่าปัจจัยสำคัญที่จะทำลายวงจร Carry Trade คือ "ความเร็ว" ของการแข็งค่าของเงินเยน ไม่ใช่แค่ระดับอัตราแลกเปลี่ยน

ตลาดกำลังจับตาการประชุมของ BOJ ในวันที่ 18 กันยายน ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าจะมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย 0.25% สู่ระดับ 1.25% แต่นักลงทุนจะให้ความสำคัญกับทิศทางนโยบายในอนาคตจากผู้ว่าฯ อุเอดะมากกว่า หากมีสัญญาณใดๆ ที่บ่งชี้ถึงการคุมเข้มนโยบายการเงินอย่างรวดเร็ว ก็อาจเป็นชนวนระเบิดสถานะ Carry Trade ขนาดมหึมาที่ซ่อนอยู่ในตลาดนอกประเทศได้ในทันที