Story
Giá dầu vượt 100 USD do lo ngại xung đột, nhưng tại sao không cao hơn?
Summary
Giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang, tuy nhiên, sự gia tăng sản lượng ngoài OPEC, các tuyến đường xuất khẩu thay thế và lo ngại về nhu cầu, đặc biệt từ Trung Quốc, đang kìm hãm đà tăng của giá dầu.
Giá dầu thô Brent, tham chiếu toàn cầu, đã chạm mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ cuối tháng 7, trong bối cảnh xung đột leo thang ở Trung Đông làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung. Tuy nhiên, đà tăng giá vẫn tương đối từ từ do một số yếu tố cả về cung và cầu đang tạo ra đối trọng.
Nguồn cung linh hoạt hơn dự kiến
Mặc dù có xung đột, một lượng dầu đáng kể vẫn đang được vận chuyển ra khỏi khu vực. Theo ông Russell Hardy, CEO của Vitol, nhà giao dịch dầu độc lập lớn nhất thế giới, khoảng 9 triệu thùng dầu thô mỗi ngày (bpd) và 1 triệu thùng sản phẩm tinh chế mỗi ngày đã được xuất khẩu từ Trung Đông trong những ngày gần đây. Con số này thấp hơn mức khoảng 20 triệu thùng/ngày trước chiến tranh nhưng vẫn cho thấy dòng chảy chưa bị tắc nghẽn hoàn toàn.
Các nhà sản xuất vùng Vịnh cũng đã tìm ra các tuyến đường thay thế để giảm bớt sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Dữ liệu từ Kpler cho thấy:
- Xuất khẩu của Iraq trong tháng 8 đã phục hồi lên khoảng 2,34 triệu thùng/ngày.
- Xuất khẩu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) duy trì ở mức khoảng 2,9 triệu thùng/ngày.
- Các nhà sản xuất ngoài OPEC như Mỹ, Canada và Guyana dự kiến sẽ tăng tổng sản lượng thêm 1,4 triệu thùng/ngày trong năm nay, theo Jarand Rystad, người sáng lập Rystad Energy, giúp bù đắp một phần thiếu hụt.
Lo ngại về nhu cầu và kho dự trữ lớn
Một yếu tố quan trọng kìm hãm giá dầu là sự sụt giảm nhu cầu (demand destruction). Rystad Energy ước tính sự phá hủy nhu cầu trong quý III là 3,5 triệu thùng/ngày, trong đó Trung Quốc chiếm hơn một nửa do quá trình điện khí hóa giao thông và sử dụng hóa chất từ than đá.
AdTrung Quốc, nhà nhập khẩu dầu hàng đầu thế giới, đã cắt giảm các lô hàng vận chuyển bằng đường biển xuống còn 7 triệu thùng/ngày trong tháng 7 và tháng 8, từ mức hơn 11 triệu thùng/ngày vào tháng 2. Cơ quan nghiên cứu của Sinopec dự báo nhu cầu dầu của Trung Quốc sẽ giảm năm thứ ba liên tiếp vào năm 2026. Ngoài ra, kho dự trữ dầu khổng lồ của Bắc Kinh, ước tính bởi Kpler là 1,17 tỷ thùng, đã mang lại sự an tâm cho thị trường.
Tín hiệu trái chiều từ thị trường và dự báo của chuyên gia
Mặc dù giá dầu thô Brent chỉ vừa vượt 100 USD, thị trường vật chất lại cho thấy một câu chuyện khác. Dữ liệu của Reuters cho thấy phí chênh lệch giao ngay (spot premium) của dầu Dubai và Oman đã tăng lên mức hơn 20 USD/thùng so với giá tham chiếu Dubai cho các lô hàng tháng 11. David Fyfe, chuyên gia kinh tế trưởng tại Argus, nhận định: "Thị trường vật chất đang cực kỳ eo hẹp... và thị trường diesel đang la hét vì thiếu hụt."
Trước những diễn biến này, một số ngân hàng lớn đã nâng dự báo giá dầu:
- Morgan Stanley dự kiến giá Brent sẽ đạt trung bình 100 USD/thùng trong quý IV.
- HSBC đã nâng dự báo giá Brent cho năm 2026 và 2027 lên lần lượt là 90 USD và 85 USD/thùng.
- Goldman Sachs dự báo Brent sẽ ở mức 85 USD/thùng vào tháng 12 năm 2026.