ค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงหนุนกำไรบริษัทขนส่งสหรัฐฯ ท่ามกลางความขัดแย้งในอิหร่าน

บริษัทขนส่งและโลจิสติกส์ในสหรัฐอเมริกากำลังเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงส่วนเพิ่ม (fuel surcharges) ในอัตราที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยอ้างถึงต้นทุนพลังงานที่พุ่งสูงขึ้นจากความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากการวิเคราะห์ชี้ว่าค่าธรรมเนียมเหล่านี้ได้กลายเป็นแหล่งสร้างผลกำไรให้กับบริษัท มากกว่าเป็นเพียงการชดเชยต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ซึ่งท้ายที่สุดอาจถูกผลักภาระไปยังผู้บริโภค

ค่าธรรมเนียมที่มากกว่าต้นทุนเชื้อเพลิง

ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะแสดงให้เห็นภาพที่ชัดเจนที่สุดจากกลุ่มธุรกิจรถไฟ ซึ่งเป็นผู้ให้บริการขนส่งเพียงกลุ่มเดียวในสหรัฐฯ ที่ต้องรายงานต้นทุนเชื้อเพลิงและรายได้จากค่าธรรมเนียมส่วนเพิ่มต่อหน่วยงานกำกับดูแลของรัฐบาลกลาง

• Union Pacific ผู้ให้บริการรถไฟรายใหญ่ เปิดเผยว่าในช่วงไตรมาสที่ 2 บริษัทมีรายได้จากค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงสูงกว่าค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงจริงถึง 91.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ส่วนต่างดังกล่าวส่งผลให้บริษัทมีกำไรเพิ่มขึ้น 83.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 14 เซนต์ต่อหุ้น

สถานการณ์ดังกล่าวได้สร้างความตึงเครียดในห่วงโซ่อุปทาน เนื่องจากลูกค้าซึ่งเป็นผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตแย้งว่าบริษัทขนส่งบางแห่งกำลังใช้ค่าธรรมเนียมเหล่านี้เป็นเครื่องมือในการทำกำไร

ยักษ์ใหญ่พัสดุและขนส่งทางทะเลเดินตามรอย

แนวโน้มนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในธุรกิจรถไฟ แต่ยังครอบคลุมถึงผู้ให้บริการจัดส่งพัสดุและขนส่งทางเรือด้วยเช่นกัน UPS และ FedEx ซึ่งครองตลาดการจัดส่งพัษดุ ได้ปรับขึ้นอัตราค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงอย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

Ad

จากการวิเคราะห์โดย AFS Logistics พบว่าอัตราค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงของ UPS สำหรับการจัดส่งพัสดุทั่วไปอยู่ที่ 24.25% ในปัจจุบัน ขณะที่ของ FedEx อยู่ที่ 23.75% ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับช่วงเดือนสิงหาคม 2021 ที่อัตราของ UPS อยู่ที่ประมาณ 9% เท่านั้น แม้ผู้บริหารของทั้งสองบริษัทจะระบุว่าค่าธรรมเนียมดังกล่าวมีผลกระทบต่อกำไรเพียงเล็กน้อยก็ตาม

ในขณะเดียวกัน A.P. Moller-Maersk บริษัทขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ยักษ์ใหญ่จากเดนมาร์ก รายงานผลกำไรไตรมาส 2 ที่ 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งสูงกว่าที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ไว้เกือบ 1 พันล้านดอลลาร์ โดยข้อมูลจาก VesselBot ชี้ว่าขณะที่ต้นทุนเชื้อเพลิงทางทะเลเพิ่มขึ้นประมาณ 30% ในปีนี้ แต่ค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงกลับพุ่งสูงขึ้นถึง 75%

ผลกระทบต่อนักลงทุนและตลาด

สำหรับนักลงทุน การที่บริษัทขนส่งสามารถเปลี่ยนต้นทุนที่สูงขึ้นให้กลายเป็นกำไรได้ถือเป็นปัจจัยบวกต่อผลประกอบการ อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้สะท้อนถึงอำนาจการต่อรองที่แข็งแกร่งของผู้ให้บริการขนส่งนับตั้งแต่ช่วงการระบาดของโควิด-19 ตามการวิเคราะห์ของ Xeneta

นักวิเคราะห์และกลุ่มตัวแทนผู้ส่งสินค้า (Shippers) แสดงความกังวลว่าสถานการณ์วิกฤตกำลังถูกใช้เป็นโอกาสในการสร้างผลกำไรเกินควร หรือที่เรียกว่า "crisis-means-cash syndrome" ซึ่งท้ายที่สุดแล้วต้นทุนที่สูงขึ้นตลอดห่วงโซ่อุปทานจะถูกส่งต่อไปยังผู้บริโภคที่กำลังเผชิญกับภาวะเงินเฟ้ออยู่แล้ว