ระบบอาหารโลกแกร่งขึ้น รับมือ 'ซูเปอร์เอลนีโญ' ด้วยสต็อกพืชผลและเทคโนโลยี

ระบบอาหารโลกมีความพร้อมและยืดหยุ่นในการรับมือกับปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ในปีนี้ได้ดีกว่าในอดีตอย่างมีนัยสำคัญ ปัจจัยหนุนสำคัญมาจากปริมาณสินค้าคงคลังทางการเกษตรที่ใกล้ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการผงาดขึ้นของผู้ส่งออกรายใหญ่อย่างบราซิลและรัสเซีย

เอลนีโญรุนแรง แต่ผลกระทบอาจไม่เท่าเดิม

นักอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าปรากฏการณ์เอลนีโญที่กำลังก่อตัวอยู่นี้จะรุนแรงขึ้นในช่วงไตรมาสที่ 4 และต้นปีหน้า และอาจกลายเป็นหนึ่งในครั้งที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ ตามข้อมูลจาก Chris Hyde นักอุตุนิยมวิทยาจาก SkyFi โดยปกติแล้วเอลนีโญจะทำให้เกิดภัยแล้งในหลายพื้นที่ของเอเชีย รวมถึงอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และออสเตรเลีย ขณะที่ทวีปอเมริกาจะมีปริมาณน้ำฝนเพิ่มขึ้น

ในอดีต ปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรงในปี 1997-98 และ 2015-16 ได้ส่งผลให้ผลผลิตพืชผลสำคัญลดลงอย่างมาก นำไปสู่ภาวะขาดแคลนอาหารและอัตราเงินเฟ้อที่พุ่งสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าสถานการณ์ในปัจจุบันแตกต่างออกไป Andrew Whitelaw จากบริษัทที่ปรึกษา Episode 3 ในออสเตรเลียระบุว่า "แม้ในสภาวะแห้งแล้ง การจัดการชลประทานและวิทยาศาสตร์การเพาะปลูกที่ดีขึ้นทำให้เรายังสามารถผลิตพืชผลที่ให้ผลตอบแทนได้"

ปัจจัยหนุนความมั่นคงทางอาหารโลก

ความแข็งแกร่งของระบบอาหารโลกในปัจจุบันมีปัจจัยสนับสนุนหลายประการ ซึ่งช่วยลดทอนผลกระทบจากสภาพอากาศที่รุนแรงได้ดีกว่าในอดีต

Ad

• สินค้าคงคลังระดับประวัติการณ์: อินเดียซึ่งครองส่วนแบ่งการส่งออกข้าว 40% ของโลก มีข้าวในสต็อกปริมาณมหาศาล ขณะที่จีนซึ่งเป็นผู้ผลิตและบริโภคข้าวสาลีรายใหญ่ที่สุดของโลก ถือครองสต็อกข้าวสาลีเกือบครึ่งหนึ่งของโลก นอกจากนี้ สต็อกน้ำมันปาล์มทั่วโลกยังอยู่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์
• ผู้ส่งออกรายใหม่ผงาด: ภูมิทัศน์การค้าเกษตรโลกเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิงในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา บราซิลกลายเป็นผู้ส่งออกถั่วเหลืองรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยปริมาณส่งออกเพิ่มขึ้นกว่า 13 เท่าเมื่อเทียบกับปี 1997/98 ขณะที่รัสเซียกลายเป็นมหาอำนาจด้านข้าวสาลี โดยส่งออกเพิ่มขึ้นจากประมาณ 1 ล้านตันในปี 1997/98 เป็น 48 ล้านตัน ในปีที่แล้ว
• ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี: การพัฒนาพันธุ์พืชที่ทนทานต่อความร้อนและความแห้งแล้งถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย ทั้งข้าวสาลีในอินเดียและออสเตรเลีย และข้าวโพดในแอฟริกาและอเมริกา นอกจากนี้ เกษตรกรยังเข้าถึงเครื่องมือดิจิทัล เช่น การติดตามพืชผลผ่านดาวเทียม การพยากรณ์อากาศที่แม่นยำ และแพลตฟอร์มที่ปรึกษาที่ขับเคลื่อนด้วย AI ซึ่งช่วยให้การจัดการฟาร์มมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ยังคงเป็นความท้าทาย

อย่างไรก็ตาม Maximo Torero หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เตือนว่าความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ยังคงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ สงครามในภูมิภาคทะเลดำและตะวันออกกลางได้ส่งผลกระทบต่ออุปทานเชื้อเพลิงและปุ๋ยทั่วโลก ซึ่งอาจเพิ่มต้นทุนการผลิตและบั่นทอนความเชื่อมั่นในตลาดได้

แม้ว่าระบบอาหารโลกจะมีความพร้อมมากขึ้น แต่สถานการณ์ในช่วงครึ่งหลังของปียังคงต้องจับตาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลกระทบจากการใช้ปัจจัยการผลิตทางการเกษตรที่ลดลงอันเนื่องมาจากวิกฤตการณ์ต่างๆ ทั่วโลก