Panama Pertimbang Tubuh Syarikat Perlombongan Milik Negara Untuk Buka Semula Lombong Cobre Panama

Panama sedang mempertimbangkan untuk menubuhkan sebuah syarikat perlombongan milik negara bagi membolehkan perkongsian dengan syarikat Kanada, First Quantum, untuk membuka semula lombong tembaga utamanya, Cobre Panama. Perkembangan ini didedahkan oleh dua sumber yang mempunyai maklumat mengenai perkara tersebut, menurut laporan Reuters.

Konteks Penutupan dan Kesan Ekonomi

Lombong Cobre Panama, salah satu yang terbesar di dunia, telah diarah tutup pada tahun 2023 selepas Mahkamah Agung Panama memutuskan kontrak 20 tahun First Quantum sebagai tidak berperlembagaan. Keputusan itu dibuat berikutan bantahan meluas atas alasan alam sekitar dan tadbir urus.

Penutupan tersebut memberi impak besar kepada ekonomi negara, menghapuskan 4.5% daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) Panama, menurut data IMF. Ia juga menjejaskan lebih 1% daripada pengeluaran tembaga global dan menyumbang kepada kehilangan 40% daripada hasil First Quantum.

Walaupun Presiden Jose Mulino pada mulanya berjanji untuk memuktamadkan penutupan lombong, keadaan ekonomi semasa dengan kadar pengangguran sekitar 10% dan harga tembaga yang menghampiri paras rekod mungkin menjadikan pembukaan semula sebagai pilihan yang lebih menarik.

Butiran Cadangan Kerjasama

Ad

Beberapa cadangan sedang dipertimbangkan, dengan model perkongsian awam-swasta menjadi pilihan utama. Di bawah struktur ini, sebuah entiti milik negara Panama akan bekerjasama dengan First Quantum, yang akan mengekalkan kawalan operasi.

• Pembahagian Ekuiti: Satu sumber mencadangkan First Quantum mungkin memegang 60% hingga 65% kepentingan dalam lombong, manakala Panama akan memiliki baki 35% hingga 40%.
• Justifikasi: Pegangan majoriti untuk First Quantum adalah sebagai balasan kepada pelaburan besar yang telah dibuat oleh syarikat itu di lombong tersebut.
• Pilihan Alternatif: Pilihan lain yang sedang diteliti ialah memajak lombong tersebut kepada First Quantum, di mana kerajaan akan menerima bayaran royalti dan kutipan cukai daripada hasil.

Halangan Perundangan dan Langkah Seterusnya

Langkah ini dilihat sebagai cara untuk mengatasi undang-undang tahun 2023 yang melarang pemberian konsesi perlombongan baharu. Undang-undang tersebut tidak jelas mengenai konsesi yang diberikan kepada entiti milik negara, membuka ruang untuk model perkongsian awam-swasta.

Sementara itu, First Quantum telah menangguhkan prosiding timbang tara yang difailkan terhadap Panama, di mana syarikat itu menuntut pampasan bernilai $20 bilion. Menteri Perdagangan dan Industri Panama, Julio Molto, sebelum ini menyatakan bahawa kerajaan akan membuat keputusan menjelang akhir tahun ini, dengan menegaskan "kedaulatan penuh" Panama dalam isu tersebut.