Bài học từ IPO của SpaceX: Thị trường đối mặt rủi ro luân chuyển vốn trước thềm ra mắt của OpenAI và Anthropic

Vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX không chỉ lập kỷ lục mà còn trở thành một bài học thực tế cho các nhà đầu tư về sự biến động của thị trường. Sau khi huy động thành công 85,7 tỷ USD vào ngày 11/06/2026, cổ phiếu này đã sụt giảm mạnh, đặt ra câu hỏi về khả năng hấp thụ vốn của thị trường trước các đợt ra mắt tiềm năng của những gã khổng lồ trí tuệ nhân tạo (AI) như OpenAI và Anthropic.

Diễn biến IPO kỷ lục của SpaceX

Thương vụ IPO của SpaceX (mã: SPCX) đã chiếm tới 59% tổng giá trị IPO tại Mỹ trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, sự hưng phấn ban đầu nhanh chóng bị dập tắt, mang lại bài học đắt giá cho các nhà đầu tư tham gia muộn.

• Giá IPO: 135 USD (ngày 11/06/2026)
• Vốn huy động: 85,7 tỷ USD
• Giá đỉnh trong ngày: 225,64 USD (ngày 16/06)
• Giá hiện tại: 115,12 USD
• Mức giảm so với đỉnh: -49%
• Mức giảm so với giá IPO: -14,7%

Theo dữ liệu, tỷ lệ bán khống (short interest) đã tăng vọt lên 31% lượng cổ phiếu lưu hành chỉ trong sáu tuần, cho thấy các nhà đầu tư chuyên nghiệp đã bán ra khi các nhà đầu tư cá nhân mua vào trong cơn sốt ban đầu. Thêm vào đó, một lượng lớn cổ phiếu (lên tới 911,5 triệu) sẽ được phép giao dịch sau khi kỳ hạn khóa cổ phiếu đầu tiên kết thúc vào ngày 06/08/2026, tạo thêm áp lực lên giá.

Rủi ro luân chuyển vốn từ các 'gã khổng lồ' AI

Sức hút vốn của SpaceX là rất lớn, nhưng tác động từ OpenAI và Anthropic có thể còn mang tính lịch sử. Với mức định giá trên thị trường tư nhân của OpenAI và Anthropic lần lượt vượt 852 tỷ USD và 965 tỷ USD, các đợt IPO của họ có thể yêu cầu một lượng vốn khổng lồ, gây ra một cuộc luân chuyển vốn lớn trên toàn thị trường.

Nếu OpenAI huy động được khoảng 50-100 tỷ USD, con số này sẽ ngang bằng hoặc vượt qua cả SpaceX. Dòng vốn này có thể sẽ được rút ra từ các cổ phiếu công nghệ lớn hiện tại, đặc biệt là những công ty được coi là hưởng lợi gián tiếp từ làn sóng AI, để đổ vào những công ty được xem là "nguồn gốc" của cuộc cách mạng này.

Ad

Tác động đến các nhóm cổ phiếu

Kịch bản luân chuyển vốn này có thể phân hóa rõ rệt thị trường, tạo ra nhóm hưởng lợi và nhóm chịu thiệt.

Nhóm có thể bị rút vốn

Các cổ phiếu có rủi ro cao nhất là những công ty công nghệ có định giá cao và hoạt động liên quan đến AI, như các nền tảng phần mềm hay SaaS tích hợp AI. Nhà đầu tư có thể đặt câu hỏi: "Tại sao phải sở hữu một công ty ứng dụng AI khi có thể đầu tư trực tiếp vào công ty tạo ra mô hình AI?". Các cổ phiếu như Meta Platforms (META) và Alphabet (GOOGL) có thể đối mặt với áp lực định giá.

Nhóm có thể hưởng lợi

Ngược lại, các công ty thuộc lĩnh vực cơ sở hạ tầng cho AI được dự báo sẽ là bên hưởng lợi, bất kể OpenAI hay Anthropic thành công hơn. Nhóm này bao gồm các nhà cung cấp năng lượng (Constellation Energy), nhà sản xuất chip (TSMC, Arm) và các công ty về trung tâm dữ liệu, làm mát và truyền tải điện (Vertiv, Eaton). Nhu cầu xây dựng cơ sở hạ tầng để phục vụ AI sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ.