Kesan IPO SpaceX: Ujian Tekanan Pasaran Menjelang Penyenaraian Gergasi AI OpenAI dan Anthropic

Debut Tawaran Awam Permulaan (IPO) SpaceX yang memecah rekod telah menjadi satu ujian tekanan secara langsung untuk pasaran ekuiti. Prestasi sahamnya yang tidak menentu memberikan petunjuk awal tentang potensi gegaran pasaran apabila gergasi kecerdasan buatan (AI) seperti OpenAI dan Anthropic, dengan penilaian swasta melebihi $800 bilion, membuat penyenaraian mereka kelak.

Debut SpaceX: Satu Kajian Kes Volatiliti

IPO SpaceX pada 11 Jun 2026 merupakan satu peristiwa penting, berjaya mengumpul $85.7 bilion, atau 59% daripada jumlah keseluruhan tawaran IPO di AS untuk separuh pertama 2026. Walau bagaimanapun, euforia awal tidak bertahan lama, memberikan pengajaran penting kepada pelabur.

• Harga IPO: $135 sesaham
• Harga Puncak Harian: Mencapai $225.64 pada 16 Jun
• Harga Semasa: Jatuh kepada $115.12, iaitu 14.7% di bawah harga tawaran awalnya
• Penurunan dari Puncak: Saham tersebut telah menjunam hampir 49% daripada paras puncaknya.

Kejatuhan mendadak ini berlaku di tengah-tengah peningkatan kepentingan jualan singkat (short interest) yang kini mencecah 31% daripada apungan saham. Ini menandakan bahawa modal sofistikated telah menjual saham ketika pelabur runcit memacu kenaikan harga awal.

Kesan Putaran Modal: Siapa Menang, Siapa Tewas?

Saiz IPO SpaceX yang begitu besar telah menyedut modal dari seluruh pasaran, satu fenomena yang dijangka akan berulang pada skala yang lebih besar dengan penyenaraian OpenAI dan Anthropic. Pelabur terpaksa menjual pegangan sedia ada untuk membiayai penyertaan dalam IPO gergasi ini, satu proses yang dikenali sebagai putaran modal.

Ad

Kesan ini dijangka akan dirasai secara berbeza merentas sektor. Saham berkaitan AI dengan gandaan penilaian tinggi—seperti platform perisian dan SaaS—menghadapi risiko jualan paling tajam. Logiknya ialah pelabur mungkin memilih untuk menjual "proksi AI" untuk memiliki "syarikat AI sebenar" secara langsung.

Sebaliknya, syarikat dalam rantaian bekalan infrastruktur AI dilihat sebagai penerima manfaat yang berpotensi. Ini termasuk syarikat dalam sektor kuasa, cip semikonduktor (seperti TSMC dan Arm), dan infrastruktur pusat data (seperti Vertiv). Syarikat-syarikat ini mendapat keuntungan daripada perbelanjaan modal AI yang besar, tidak kira model AI mana yang akhirnya mendominasi pasaran.

Risiko Menjelang Penyenaraian Gergasi AI

Walaupun IPO SpaceX menjadi templat, penyenaraian OpenAI dan Anthropic mungkin berdepan cabaran yang berbeza dan lebih besar. Tiga risiko utama perlu diberi perhatian oleh pelabur:

• Tebing Tempoh Sekatan (Lock-up Cliff): Tempoh sekatan (lock-up) pertama SpaceX akan tamat pada 6 Ogos, membenarkan sehingga 911.5 juta saham memasuki pasaran, yang boleh memberi tekanan jualan yang hebat. Dilaporkan bahawa OpenAI dan Anthropic sedang merancang tempoh sekatan yang lebih ketat untuk mengelakkan dinamik ini.
• Risiko Model Hasil: OpenAI baru-baru ini mengurangkan harga untuk model-modelnya yang lebih kecil, yang boleh menjejaskan keuntungan menjelang IPO. Selain itu, walaupun hasil AI SpaceX meningkat, ia masih mencatat kerugian operasi disebabkan perbelanjaan modal yang sangat tinggi.
• Risiko Kawal Selia dan Keselamatan: Kedua-dua OpenAI dan Anthropic telah mendedahkan pelanggaran keselamatan yang ketara pada bulan Julai. Risiko kawal selia dan keselamatan ini merupakan faktor diskaun penilaian yang tidak begitu ketara bagi SpaceX.

Pelajaran daripada SpaceX adalah jelas: IPO terbesar dalam sejarah menarik modal yang besar, memberikan ganjaran singkat, tetapi akhirnya memberikan kerugian kepada pembeli terakhir. Dengan IPO AI yang akan datang dijangka lebih besar, pasaran mungkin akan menyaksikan pergerakan semula modal yang lebih ketara.