Nguy cơ thiếu hụt dầu nhiên liệu tàu biển do các nhà máy lọc dầu ưu tiên sản phẩm khác

Một cuộc khủng hoảng thiếu hụt dầu nhiên liệu dùng cho tàu biển và nhà máy điện đang có nguy cơ xảy ra trong quý 3, khi các nhà máy lọc dầu chịu áp lực từ các cuộc xung đột làm gián đoạn nguồn cung, buộc họ phải ưu tiên sản xuất các sản phẩm có lợi nhuận cao hơn như diesel.

Trong khi giá dầu thô không có biến động lớn, giá các sản phẩm tinh chế đã tăng vọt do các cuộc tấn công làm hư hại nhà máy lọc dầu ở Nga và Trung Đông, cùng với việc lưu thông tàu bè bị hạn chế. Tình trạng này đe dọa làm tăng thêm chi phí cho các chủ tàu và nhà máy điện, vốn đã phải đối mặt với nhiều gián đoạn liên quan đến chiến sự.

Dự báo thâm hụt và tác động giá cả

Công ty tư vấn Energy Aspects dự báo thị trường sẽ thâm hụt 218.000 thùng dầu nhiên liệu mỗi ngày trong quý 3, mức thiếu hụt đầu tiên được ghi nhận kể từ quý 3 năm 2025. Công ty tư vấn Rystad cũng có chung nhận định, cho rằng nguồn cung sẽ "cực kỳ eo hẹp" trong giai đoạn này.

Áp lực nguồn cung đã thể hiện rõ qua giá cả và mức tồn kho. Theo dữ liệu do Reuters tổng hợp, dự trữ dầu nhiên liệu tại các trung tâm lớn như Singapore, Amsterdam-Rotterdam-Antwerp và Fujairah đang thấp hơn khoảng 30% so với mức trung bình ba năm. Tại Singapore, trung tâm бункеринг lớn nhất thế giới, giá dầu nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh rất thấp (VLSFO) đã tăng 76% kể từ khi xung đột Iran nổ ra, lên gần 825 USD/tấn tính đến ngày 1 tháng 9, theo dữ liệu từ ZeroNorth. Mức tăng này vượt xa mức tăng 40% của dầu thô Brent trong cùng kỳ.

Nhà máy lọc dầu thay đổi ưu tiên sản xuất

Ad

Các nhà máy lọc dầu đang lựa chọn sản xuất các sản phẩm khác để tận dụng lợi nhuận cao hơn, khiến nguồn cung dầu nhiên liệu càng bị ảnh hưởng nặng nề. Mức tồn kho xăng và diesel thấp kỷ lục trên toàn cầu khuyến khích các nhà máy lọc dầu tối đa hóa hoạt động của các đơn vị thứ cấp, sử dụng dầu nhiên liệu làm nguyên liệu đầu vào để sản xuất các loại nhiên liệu khác.

Royston Huan, nhà phân tích tại Energy Aspects, cho biết: "Mức tồn kho xăng và diesel thấp kỷ lục sẽ khuyến khích các nhà máy lọc dầu trên toàn cầu tối đa hóa hoạt động của các đơn vị thứ cấp với nhiều thùng dầu nhiên liệu làm nguyên liệu hơn, từ đó làm thắt chặt cán cân cung cầu dầu nhiên liệu". Ví dụ, nhà máy lọc dầu Dangote của Nigeria đã tăng cường xuất khẩu diesel, xăng và nhiên liệu máy bay, trong khi xuất khẩu dầu nhiên liệu giảm, theo dữ liệu của Kpler.

Gián đoạn nguồn cung từ các khu vực trọng điểm

Nguồn cung dầu nhiên liệu toàn cầu đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ nhiều khu vực:

• Nga: Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã ảnh hưởng đến sản lượng lọc dầu. Theo Kpler, xuất khẩu dầu nhiên liệu của Nga trong tháng 8 đã giảm xuống mức thấp kỷ lục 591.000 thùng/ngày, so với mức trung bình hơn 860.000 thùng/ngày vào năm 2025.
• Trung Đông: Dữ liệu của Kpler cho thấy xuất khẩu dầu nhiên liệu từ khu vực này trong giai đoạn tháng 3 - tháng 8 đã giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự cố ngừng hoạt động tại các nhà máy lọc dầu, bao gồm nhà máy Al-Zour ở Kuwait, một nhà xuất khẩu lớn, đã góp phần vào sự sụt giảm này.
• Châu Á: Khu vực này được dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt là Singapore, nơi nhập khẩu hơn một nửa trong số gần 1 triệu thùng nhu cầu mỗi ngày.