Lý giải vì sao giá dầu không tăng vọt sau 5 tháng xung đột Mỹ-Iran

Bất chấp cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kéo dài từ cuối tháng 2, giá dầu thô đã không tăng vọt như các dự báo ban đầu cho rằng có thể chạm mốc 150-200 USD/thùng. Thay vào đó, giá hợp đồng tương lai dầu Brent chỉ đạt đỉnh khoảng 126 USD, thấp hơn đáng kể so với mức kỷ lục 147 USD năm 2008, và duy trì mức trung bình 101 USD/thùng trong giai đoạn căng thẳng.

Sự ổn định tương đối này được lý giải bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố, từ thay đổi trong cán cân cung-cầu toàn cầu đến tâm lý thị trường.

Các yếu tố chính kiềm chế đà tăng giá

Nhiều diễn biến bất ngờ trên thị trường đã góp phần làm hạ nhiệt giá dầu, ngay cả khi rủi ro địa chính trị ở Trung Đông leo thang.

• Nhu cầu từ Trung Quốc giảm mạnh: Yếu tố bất ngờ lớn nhất đến từ Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Theo Reuters, nước này đã cắt giảm nhập khẩu dầu thô xuống mức thấp nhất trong gần một thập kỷ tính đến tháng 6. Việc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu và sự chuyển dịch sang taxi điện cũng làm giảm nhu cầu tiêu thụ.
• Mỹ tăng cường sản xuất: Với tư cách là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Mỹ đã tăng sản lượng lên mức kỷ lục 13,93 triệu thùng/ngày vào tháng 4. Cùng lúc đó, việc giải phóng 400 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều phối đã giúp bù đắp hiệu quả cho sự gián đoạn nguồn cung.
• Nguồn cung vật chất dồi dào: Các nhà giao dịch cho biết thị trường hiện không thiếu hụt nguồn cung dầu vật chất giao ngay, hạn chế tác động của các tin tức leo thang xung đột. Chênh lệch giá các loại dầu thô ở châu Âu, vốn là một chỉ báo quan trọng, đã giảm từ mức phí bảo hiểm kỷ lục trong tháng 4 xuống mức chiết khấu.
• Dòng chảy qua Eo biển Hormuz được bù đắp: Ả Rập Xê Út đã tăng cường vận chuyển dầu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, giúp giảm sự phụ thuộc vào Eo biển Hormuz. Dù các chuyến hàng qua Hormuz đã bị ảnh hưởng, việc tái khởi động trong thời gian ngắn vào tháng 6 cũng góp phần xoa dịu lo ngại về nguồn cung.

Tâm lý thị trường và sự thận trọng của nhà đầu tư

Ad

Bên cạnh các yếu tố cung-cầu, tâm lý của các nhà giao dịch cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ giá dầu không vượt khỏi tầm kiểm soát.

Các tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump về các thỏa thuận hòa bình đã khiến thị trường biến động khó lường, làm giảm thanh khoản và khiến các nhà giao dịch ngần ngại đặt cược lớn vào đà tăng giá. Dữ liệu từ sàn ICE cho thấy vị thế mua ròng của các quỹ đối với dầu Brent vẫn thấp hơn 50% so với mức đỉnh 6 năm được ghi nhận vào cuối tháng 3.

Ông Ilia Bouchouev từ Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford nhận định: "Mọi người đều có xu hướng tin giá sẽ tăng, nhưng không ai thực sự mua vào". Ole Hansen, người đứng đầu bộ phận chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, cho rằng thị trường đang bị "mệt mỏi" với các tin tức nóng, làm giảm tác động của các thông báo mới lên giá cả.

Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng tình hình có thể thay đổi. Nhà giao dịch kỳ cựu Adi Imsirovic lưu ý: "Hiện tại có rất nhiều dầu thô giao ngay, nhưng tình trạng này có thể không kéo dài!"