Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc giảm mạnh: Các yếu tố định hình nhu cầu trong tương lai

Lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đã sụt giảm đáng kể kể từ tháng 4, xuống mức trung bình chỉ 8 triệu thùng mỗi ngày (bpd) so với mức trung bình 11,5 triệu thùng/ngày trong 5 năm trước đó. Sự sụt giảm nhanh chóng này đã góp phần kiềm chế giá dầu toàn cầu và tạo ra câu hỏi lớn cho thị trường về mức độ lâu dài của sự thay đổi này.

Mức sụt giảm đột ngột và sự bất định của thị trường

Theo Reuters, tốc độ cắt giảm nhập khẩu của Trung Quốc đã khiến các nhà quan sát thị trường bối rối. Trong tháng 6, các lô hàng thậm chí đã giảm xuống chỉ còn 40% so với mức trước khi xảy ra xung đột tại Iran. Sự sụt giảm nhu cầu từ quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới đã giải phóng một lượng lớn hàng hóa cho các quốc gia khác.

Bà Michal Meidan, Trưởng phòng Nghiên cứu Năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, nhận định: "Đó là câu hỏi trị giá hàng triệu đô la. Có một mức độ bất định rất lớn vì chúng ta không hoàn toàn hiểu chuyện gì đã xảy ra." Sự thiếu minh bạch về quy mô kho dự trữ, hoạt động của các công ty dầu khí quốc doanh và dữ liệu không đầy đủ càng làm tăng thêm sự không chắc chắn này.

Các yếu tố cấu trúc làm thay đổi nhu cầu

Nhiều yếu tố dài hạn đang định hình lại bức tranh nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc, từ giao thông vận tải đến hoạt động công nghiệp.

Xu hướng điện hóa giao thông

Khoảng một nửa lượng dầu thô nhập khẩu được tinh chế thành nhiên liệu vận tải. Cuộc khủng hoảng gần đây đã thúc đẩy doanh số xe điện và xe hybrid lên mức kỷ lục 62% tổng doanh số xe mới trong tháng 6. Đồng thời, chính phủ Trung Quốc đã khởi động kế hoạch điện hóa vận tải đường bộ vào tháng 6, với mục tiêu điện hóa 80% một số tuyến đường ngắn vào năm 2030.

Ad

Công ty tư vấn Rystad dự báo việc sử dụng xăng và dầu diesel của Trung Quốc sẽ giảm lần lượt là 6,6% và 6,9%, cao hơn đáng kể so với dự báo trước đây. "Cuộc khủng hoảng đã đóng vai trò như một yếu tố kích hoạt," nhà phân tích Ye Lin của Rystad cho biết.

Nhu cầu công nghiệp suy yếu

Cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài đã ảnh hưởng nặng nề đến ngành xây dựng, làm giảm nhu cầu dầu diesel trong nhiều năm. Theo bà Meidan, một nền kinh tế yếu hơn về mặt cấu trúc cũng có thể ảnh hưởng đến nhu cầu về nhựa và các sản phẩm hóa dầu khác, gây tổn hại cho các nhà máy lọc dầu.

Vai trò của dự trữ chiến lược và chính sách xuất khẩu

Hoạt động tích trữ dầu của Bắc Kinh vào năm ngoái đã làm tăng con số nhập khẩu và giúp Trung Quốc đối phó với cú sốc nguồn cung. Hiện tại, hoạt động này dường như đã dừng lại, nhưng thời điểm và quy mô tái khởi động vẫn là một ẩn số.

• Dự trữ chiến lược: Bà June Goh, nhà phân tích cấp cao tại Sparta Commodities, cho biết Trung Quốc vẫn sẽ có các đợt nhập khẩu tăng dần để lấp đầy các kho dự trữ dầu mỏ chiến lược. Bà dự báo nhập khẩu có thể ổn định ở mức 8-9 triệu thùng/ngày, nhưng một chiến dịch tích trữ mới có thể đẩy con số này lên 9,5-11 triệu thùng/ngày.
• Giá dầu: Các nhà phân tích cho rằng hoạt động tích trữ có thể được nối lại nếu giá dầu Brent giảm xuống dưới 70 USD/thùng, so với mức khoảng 85 USD hiện tại.
• Xuất khẩu nhiên liệu: Trung Quốc quản lý chặt chẽ việc vận chuyển nhiên liệu thông qua hệ thống hạn ngạch. Nếu không có kênh xuất khẩu để hấp thụ lượng xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay dư thừa, các nhà máy lọc dầu sẽ không có động lực để mua thêm dầu thô và tăng sản lượng. Việc nới lỏng các hạn chế xuất khẩu trong tương lai sẽ là một yếu tố quan trọng quyết định mức nhập khẩu dầu thô của nước này.