Cổ phiếu ASML giảm mạnh do lo ngại về công nghệ DUV của Trung Quốc

Cổ phiếu của ASML Holding NV (ASML) đã sụt giảm khoảng 12-13% trong hai phiên giao dịch gần nhất, sau khi có tin tức một công ty Trung Quốc đã sản xuất được máy quang khắc cực tím sâu (DUV) nội địa. Diễn biến này đã gây ra một đợt bán tháo trên diện rộng trong lĩnh vực bán dẫn do lo ngại về sự cạnh tranh trong tương lai.

Diễn biến chính

Theo một báo cáo ngày 27/07 từ *The Information*, một công ty nhà nước giấu tên tại Thượng Hải đã bắt đầu sản xuất giới hạn các máy quang khắc DUV ngâm (immersion DUV) tự phát triển. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc đạt được cột mốc quan trọng này, làm dấy lên lo ngại về vị thế thống trị của ASML.

Tuy nhiên, quy mô sản xuất hiện tại còn rất khiêm tốn. Các nguồn tin cho biết công ty Trung Quốc dự kiến chỉ sản xuất được khoảng 5 máy DUV trong năm 2026 và 20 máy vào năm 2027. Trong khi đó, sổ đặt hàng của ASML đã gần như kín chỗ cho đến hết năm 2027. Các máy của Trung Quốc cũng được cho là kém hơn về hiệu suất và chất lượng, cần thử nghiệm thêm trước khi sản xuất hàng loạt.

Sau tin tức này, cổ phiếu ASML đã giảm 4,5% vào thứ Hai và tiếp tục giảm 4,82% vào thứ Ba, xuống còn 1.573,46 USD. Doanh thu từ Trung Quốc hiện chiếm khoảng 20% tổng doanh thu của ASML, tuy nhiên các hệ thống EUV tiên tiến nhất của công ty đã bị chặn xuất khẩu sang thị trường này.

Tác động và triển vọng

Phản ứng của thị trường cho thấy các nhà đầu tư đang định giá một sự gián đoạn có thể xảy ra trong nhiều năm tới, thay vì vài tháng. Tuy nhiên, các luận điểm trái chiều vẫn tồn tại.

Luận điểm lạc quan: Vị thế độc quyền vẫn vững chắc

Ad

• Thị phần thống trị: ASML vẫn nắm giữ khoảng 90% thị phần máy quang khắc toàn cầu. Công nghệ DUV của Trung Quốc chỉ giải quyết được phân khúc công nghệ thấp hơn, trong khi "con hào kinh tế" về công nghệ quang khắc siêu cực tím (EUV) – vốn dùng để sản xuất các chip AI tiên tiến nhất – vẫn hoàn toàn nguyên vẹn.
• Triển vọng nhu cầu: Bank of America duy trì xếp hạng "Mua" đối với ASML, dự báo chi tiêu cho thiết bị sản xuất tấm wafer (wafer fab equipment) sẽ đạt 250 tỷ USD vào năm 2028.
• Vị thế công nghệ: ASML đang tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu với các công nghệ thế hệ mới. Gần đây, Intel đã bắt đầu sử dụng công cụ High NA EUV trị giá 400 triệu USD của ASML, đi trước công nghệ của Trung Quốc từ 2 đến 3 thế hệ.

Rủi ro tiềm ẩn: Áp lực từ Trung Quốc và định giá cao

• Sụt giảm doanh thu: Mặc dù máy móc của Trung Quốc còn yếu kém, nước này có thể dần thay thế nhu cầu DUV cấp thấp trong vòng 2-3 năm, làm xói mòn khoảng 20% doanh thu của ASML.
• Định giá cao: Cổ phiếu ASML đang giao dịch ở các mức định giá P/E, P/B và EV/EBITDA cao. Mức định giá cao kết hợp với rủi ro địa chính trị có thể tạo ra những biến động giá mạnh.
• Tâm lý ngành tiêu cực: Đợt bán tháo này diễn ra trong bối cảnh toàn ngành chip châu Á đang suy yếu, cho thấy tâm lý thị trường đang là yếu tố chi phối chính trong ngắn hạn.

Đánh giá chung

Mối đe dọa từ Trung Quốc là có thật trong dài hạn nhưng được cho là đang bị phóng đại trong giai đoạn 2026-2027. Việc sản xuất vài chục chiếc máy không thể là mối đe dọa cạnh tranh ngay lập tức đối với một công ty có sổ đặt hàng lên tới hàng trăm chiếc và đã bán hết trong nhiều năm.

Đợt bán tháo này có vẻ giống một phản ứng hoảng loạn khuếch đại trong bối cảnh thị trường chip vốn đã yếu, hơn là một sự đánh giá lại các yếu tố cơ bản của công ty. Đối với các nhà đầu tư dài hạn, câu hỏi đặt ra là liệu họ có thể chấp nhận biến động tiêu cực trong ngắn hạn để đổi lấy cơ hội sở hữu một doanh nghiệp có vị thế công nghệ độc quyền và triển vọng kinh doanh vững chắc hay không.