เจาะลึกช่องแคบบับเอลมันเดบ: จุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ส่งผลกระทบต่อการค้าโลกและตลาดพลังงาน

การโจมตีเรือพาณิชย์อย่างต่อเนื่องโดยกลุ่มฮูตีที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านในเยเมน ได้ตอกย้ำถึงความสำคัญของช่องแคบบับเอลมันเดบในฐานะจุดยุทธศาสตร์สำคัญทางทะเล (maritime chokepoint) ที่มีความเปราะบางอย่างยิ่งต่อการค้าโลกและตลาดพลังงาน

ความสำคัญทางภูมิศาสตร์

ช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งมีความหมายว่า "ประตูแห่งน้ำตา" (Gate of Tears) ในภาษาอาหรับ ตั้งอยู่บริเวณปลายสุดทางตอนใต้ของทะเลแดง คั่นระหว่างประเทศเยเมนบนคาบสมุทรอาหรับกับประเทศจิบูตีและเอริเทรียบนทวีปแอฟริกา ช่องแคบแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นเส้นทางเดินเรือหลักที่เชื่อมต่อไปยังคลองสุเอซ

ด้วยความกว้างเพียง 29 กิโลเมตร (18 ไมล์) ณ จุดที่แคบที่สุด ทำให้การเดินเรือถูกจำกัดเพียง 2 ช่องทางสำหรับการเข้าและออก ซึ่งถูกแบ่งโดยเกาะเปริม (Perim) ของเยเมน การที่กลุ่มฮูตีสามารถควบคุมเมืองท่าสำคัญอย่างโฮเดดาห์และมอคค่า ทำให้พวกเขามีอิทธิพลอย่างสูงต่อการสัญจรในเส้นทางนี้

เส้นเลือดใหญ่ของการค้าและพลังงานโลก

ช่องแคบบับเอลมันเดบเป็นหนึ่งในเส้นทางการขนส่งสินค้าและสินค้าโภคภัณฑ์ทางทะเลที่สำคัญที่สุดของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง:

Ad

• การขนส่งสินค้าระหว่างทวีปเอเชียและยุโรปผ่านคลองสุเอซ
• การขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากอ่าวเปอร์เซียไปยังยุโรปและอเมริกาเหนือ
• การขนส่งน้ำมันของรัสเซียมายังตลาดในเอเชีย

การหยุดชะงักในเส้นทางนี้จะบีบให้เรือขนส่งต้องเปลี่ยนไปใช้เส้นทางอ้อมแหลมกู๊ดโฮปทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา ซึ่งจะทำให้ระยะเวลาการเดินทางเพิ่มขึ้นหลายสัปดาห์และส่งผลให้ต้นทุนค่าขนส่งพุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ผลกระทบต่อตลาดจากการโจมตี

นับตั้งแต่ปลายปี 2023 กลุ่มฮูตีได้เปิดฉากโจมตีเรือพาณิชย์ในทะเลแดงและช่องแคบบับเอลมันเดบอย่างต่อเนื่อง โดยอ้างว่าเป็นการแสดงความเป็นหนึ่งเดียวกับชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซา ผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นรวดเร็วและเป็นวงกว้าง บริษัทเดินเรือและบริษัทน้ำมันยักษ์ใหญ่หลายแห่ง เช่น Hapag-Lloyd, MSC, Maersk, BP และ Frontline ได้ประกาศระงับการใช้เส้นทางผ่านทะเลแดงและเปลี่ยนไปเดินเรืออ้อมทวีปแอฟริกาแทน

การตัดสินใจดังกล่าวส่งผลให้ค่าระวางเรือพุ่งสูงขึ้นและกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่า ในเดือนมิถุนายน ปริมาณการขนส่งปิโตรเลียมทั้งหมดที่ผ่านช่องแคบบับเอลมันเดบคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 7% ของผลผลิตน้ำมันทั่วโลก การที่กลุ่มฮูตีสามารถสร้างแรงกดดันในจุดยุทธศาสตร์นี้ได้ อาจเป็นการเพิ่มอำนาจต่อรองให้กับอิหร่าน ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนหลักของกลุ่ม ในเวทีความขัดแย้งระดับภูมิภาคและระดับโลก