ดีลพันธมิตร Toyota ในจีน ส่งสัญญาณการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมยานยนต์

ความเคลื่อนไหวที่อาจเกิดขึ้นระหว่างพันธมิตรหลักสองรายของ Toyota ในจีน กำลังส่งสัญญาณว่ารูปแบบกิจการร่วมค้า (Joint Venture) แบบดั้งเดิมกำลังเข้าสู่ระยะใหม่ ท่ามกลางภาวะตลาดหดตัวและการแข่งขันที่รุนแรง ซึ่งบีบให้ผู้ผลิตรถยนต์ต้องเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน

เกิดอะไรขึ้น

Guangzhou Automobile Group (GAC) เปิดเผยเมื่อวันจันทร์ว่ามีแผนจะเข้าซื้อหุ้นบางส่วนของ FAW Group ในกิจการร่วมค้ากับบริษัทจดทะเบียนในต่างประเทศแห่งหนึ่ง สื่อของรัฐบาลจีนรายงานว่ากิจการร่วมค้าดังกล่าวคือ FAW Toyota ซึ่งอาจเป็นการปูทางไปสู่การบูรณาการธุรกิจของ Toyota ทั้งสองแห่งในจีนให้ใกล้ชิดกันยิ่งขึ้น

ในอดีต Toyota ขยายธุรกิจในจีนผ่านความร่วมมือที่แยกจากกันกับ FAW ทางตอนเหนือและ GAC ทางตอนใต้ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ช่วยให้บริษัทเติบโตอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ทั้ง GAC, FAW และ Toyota ยังไม่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นต่อข่าวดังกล่าว

สัญญาณปรับโครงสร้างอุตสาหกรรม

นักวิเคราะห์มองว่าข้อตกลงที่เสนอขึ้นนี้อาจเป็นลางบอกเหตุของการควบรวมกิจการในวงกว้างขึ้น เนื่องจากภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินได้บั่นทอนความสามารถในการทำกำไรของเครือข่ายที่ซ้ำซ้อน ตลาดรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่างจีนกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ หลังจากขยายตัวอย่างรวดเร็วมานานหลายปีจนมีกำลังการผลิตล้นตลาดและมีแบรนด์รถยนต์แข่งขันกันกว่า 100 แบรนด์

S&P Global Ratings ระบุในบทวิเคราะห์ว่าอุตสาหกรรมยานยนต์ "กำลังเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงจนขาดทุน" มาเป็นเวลานาน พร้อมเตือนว่าอุปสงค์ที่อ่อนแอ, กำลังการผลิตส่วนเกิน และการเปลี่ยนผ่านสู่รถยนต์ไฟฟ้า (EV) อย่างรวดเร็ว กำลังทดสอบความแข็งแกร่งของผู้ผลิตรถยนต์ของรัฐและกิจการร่วมค้ากับต่างชาติ

Ad

• S&P คาดการณ์ว่าจะเกิด "คลื่นการปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมในวงกว้างในช่วง 2-3 ปีข้างหน้า"
• ข้อมูลทางการชี้ว่า อัตรากำไรในภาคการผลิตยานยนต์ลดลงเหลือเพียง 1.5% ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดในรอบเกือบทศวรรษ
• เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว หน่วยงานวางแผนเศรษฐกิจระดับสูงของจีนได้ย้ำถึงการสนับสนุนการควบรวมและปรับโครงสร้างในกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่

ความท้าทายของค่ายรถยนต์ต่างชาติ

ผู้ผลิตรถยนต์ต่างชาติที่เคยครองตลาดจีนได้สูญเสียส่วนแบ่งให้กับคู่แข่งในท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะแบรนด์อย่าง BYD, Geely และ Chery ที่เติบโตอย่างรวดเร็วด้วยรถยนต์ไฟฟ้าและไฮบริด

ข้อมูลจากสมาคมรถยนต์นั่งส่วนบุคคลแห่งประเทศจีน (China Passenger Car Association) ระบุว่า กิจการร่วมค้าทั้งสองแห่งของ Toyota มีส่วนแบ่งตลาดรวมกัน 7% ในช่วง 8 เดือนแรกของปีนี้ ซึ่งลดลงอย่างมากจากที่เคยอยู่ในอันดับสองรองจาก Volkswagen ในปี 2021

Bill Russo ผู้ก่อตั้งบริษัทที่ปรึกษา Automobility ในเซี่ยงไฮ้ ชี้ว่าแม้การควบรวมกิจการจะมี "เหตุผลทางอุตสาหกรรมที่ดี" ในการเพิ่มประสิทธิภาพ แต่ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาพื้นฐานที่ค่ายรถยนต์ต่างชาติกำลังเผชิญได้ นั่นคือ "การสูญเสียความน่าสนใจในด้านเทคโนโลยีที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญ" เขากล่าวเสริมว่า "คุณอาจมีประสิทธิภาพมากขึ้นในการสร้างรถยนต์ที่ผู้บริโภคมองข้ามมากขึ้นเรื่อยๆ"

สัญญาณของการปรับตัวเริ่มปรากฏชัดขึ้น โดยเครือข่ายตัวแทนจำหน่ายของ FAW Toyota ลดลงกว่า 15% จากจุดสูงสุดในปี 2022 ขณะที่เครือข่ายของ GAC Toyota ลดลงกว่า 10% ในช่วงเวลาเดียวกัน