Mỹ đối mặt nguy cơ không đạt mục tiêu khoáng sản 2027, có thể phải nới lỏng lệnh cấm với Trung Quốc

Nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt sự phụ thuộc của Washington vào khoáng sản chiến lược của Trung Quốc vào tháng 1 năm 2027 đang vấp phải một thực tế phũ phàng: các công ty khai thác và chế biến của Mỹ vẫn chưa sẵn sàng đáp ứng nhu cầu.

Hạn chót cận kề, năng lực sản xuất thiếu hụt

Theo quy định liên bang, các nhà sản xuất và ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ chỉ còn hơn 5 tháng để ngừng mua đất hiếm, nam châm, vonfram, molypden và tantali từ Trung Quốc, Nga, Iran hoặc Triều Tiên trước hạn chót ngày 1 tháng 1 năm 2027. Chính quyền Trump đã coi việc tự chủ các khoáng sản này là ưu tiên an ninh quốc gia, rót hàng chục tỷ USD vào gần 150 công ty để giảm bớt sự kìm kẹp của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, theo phỏng vấn của Reuters với 16 giám đốc điều hành, nhà đầu tư và nhà phân tích, các công ty khoáng sản của Mỹ còn xa mới đáp ứng được nhu cầu trong nước. Dữ liệu từ công ty tư vấn Arthur D. Little cho thấy:

• Năm 2025, nhu cầu của Mỹ đối với loại nam châm đất hiếm phổ biến nhất là khoảng 48.000 tấn.
• Trong khi đó, các nguồn cung trong nước chỉ cung cấp được 300 tấn.
• Các công ty Mỹ đang trên đà đạt công suất sản xuất 5.000 tấn vào cuối năm nay.

Thực tế, Mỹ đã không sản xuất vonfram từ năm 2015 và tantali từ năm 1959. Chris Berry, một nhà phân tích ngành khoáng sản, nhận định: "Sẽ mất nhiều năm nữa để có được cơ sở hạ tầng cần thiết để cạnh tranh."

Nỗ lực trong nước và những rào cản

Ad

Sự thống trị của Trung Quốc trong ngành tinh chế khoáng sản, kiểm soát hơn 80% lĩnh vực này, là một thách thức lớn. Washington cho rằng các khoản trợ cấp của Bắc Kinh đã giữ giá khoáng sản ở mức thấp, khiến các dự án của Mỹ không có lãi. Về phần mình, Trung Quốc khẳng định tuân thủ các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới.

Nhiều dự án của Mỹ đang đối mặt với sự chậm trễ. Ucore Rare Metals, một công ty khởi nghiệp được Lầu Năm Góc hậu thuẫn, sẽ không bắt đầu một số hoạt động sản xuất cho đến sớm nhất là năm 2027. MP Materials, cũng được Lầu Năm Góc hỗ trợ tài chính, dự kiến sẽ có một số nam châm được General Motors phê duyệt vào cuối năm nay, nhưng cơ sở sản xuất nam châm riêng cho Lầu Năm Góc dự kiến sẽ mở cửa vào năm 2028.

Mâu thuẫn chính sách và tác động thị trường

Một điều trớ trêu là chính quyền Trump đã khởi động Dự án Vault, một nỗ lực trị giá 12 tỷ USD để tích trữ khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, các quan chức thừa nhận vào tháng 4 rằng ban đầu họ sẽ cần mua khoáng sản từ "bất cứ đâu trên thế giới", bao gồm cả Trung Quốc.

Động thái này gây khó chịu cho các công ty khoáng sản Mỹ, những người cho rằng họ cần các nhà thầu quốc phòng đặt hàng trực tiếp. Nick Myers, Giám đốc điều hành của Phoenix Tailings, một công ty khởi nghiệp vừa nhận được khoản vay 500 triệu USD của Lầu Năm Góc, cho biết: "Ngành công nghiệp quốc phòng sẽ không bao giờ dừng lại nếu bạn tiếp tục cấp giấy phép miễn trừ." Đối với các nhà đầu tư và các công ty, điều này tạo ra sự không chắc chắn về chuỗi cung ứng và khả năng các chính sách cứng rắn có thể phải được nới lỏng để đáp ứng nhu cầu thực tế.