Story
IMO kêu gọi các quốc gia bác bỏ nỗ lực kiểm soát Eo biển Hormuz của Iran
Hội đồng điều hành của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã thống nhất rằng các quốc gia nên bác bỏ nỗ lực của Iran nhằm áp đặt chủ quyền đối với Eo biển Hormuz. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại tuyến đường hàng hải huyết mạch cho nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.
IMO lên án hành động đơn phương
Trong một quyết định không mang tính ràng buộc được thông qua hôm thứ Sáu, Hội đồng điều hành gồm 40 thành viên của IMO đã "lên án mạnh mẽ" quyết định của Iran về việc "thành lập một thực thể có mục đích kiểm soát giao thông qua eo biển". Văn bản này được đưa ra sau một phiên họp thảo luận về việc bảo vệ các tuyến vận tải biển quan trọng.
Theo quyết định, Hội đồng kêu gọi các quốc gia thành viên:
- Không công nhận yêu sách chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz.
- Không công nhận các quyết định của Iran nhằm "đóng cửa, cản trở, gây khó khăn hoặc can thiệp" vào hàng hải quốc tế và quyền quá cảnh.
- Bác bỏ các khẳng định của Iran về quyền tài phán đối với các vùng biển của quốc gia thứ ba trong và xung quanh eo biển.
Bối cảnh và lập trường của Iran
AdĐộng thái của IMO diễn ra sau khi cơ quan mới được Iran thành lập, có tên là "Cơ quan quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư", ra thông báo vào tháng 6 rằng không tàu thuyền nào được phép đi qua tuyến đường thủy này "mà không có giấy phép hợp lệ". Sự việc này xảy ra trong bối cảnh các cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, bao gồm các cuộc không kích và tấn công vào tàu bè, làm dấy lên lo ngại về sự an toàn của nguồn cung dầu mỏ.
Phái đoàn Iran tại IMO, quốc gia không có ghế trong Hội đồng, đã bác bỏ các cáo buộc, cho rằng chúng "mang động cơ chính trị và không có cơ sở pháp lý". Tehran lập luận rằng họ không phải là một bên tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và "không bị ràng buộc bởi chế độ dựa trên hiệp ước này". Iran khẳng định các biện pháp của mình nhằm "đảm bảo an toàn và an ninh hàng hải" và không cấu thành hành vi đóng cửa eo biển.
Ý nghĩa đối với thị trường năng lượng và vận tải biển
Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới, với khoảng một phần năm lượng tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu đi qua đây. Bất kỳ sự gián đoạn nào, dù là về mặt quân sự hay hành chính, đều có nguy cơ gây ra biến động lớn cho giá dầu và chi phí vận chuyển.
Nỗ lực của Iran nhằm kiểm soát việc đi lại thông qua một hệ thống cấp phép có thể tạo ra sự không chắc chắn đáng kể cho các chủ tàu và nhà khai thác. Điều này có thể dẫn đến việc tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, làm tăng chi phí vận tải và cuối cùng ảnh hưởng đến giá năng lượng toàn cầu. Mặc dù quyết định của IMO không có hiệu lực pháp lý, nó thể hiện sự đồng thuận mạnh mẽ của quốc tế chống lại các hành động của Iran, có khả năng cô lập Tehran về mặt ngoại giao trong vấn đề này.