Story
Giá Dầu, Lãi Suất và Lợi Suất Tăng Cao Tạo Ra Rủi Ro Lạm Phát Đình Trệ Cho Thị Trường
Sự gia tăng của chi phí năng lượng và chi phí đi vay toàn cầu, xuất phát từ căng thẳng ở Trung Đông, đang đẩy các nền kinh kinh tế và thị trường đến gần hơn với một giai đoạn tiềm ẩn rủi ro: lạm phát cao trong khi tăng trưởng chậm lại (lạm phát đình trệ).
Cơn bão giá năng lượng và chi phí đi vay
Giá dầu tương lai đã quay trở lại trên ngưỡng 100 USD/thùng, cao hơn 50% so với trước khi xung đột nổ ra, do các cuộc tấn công ngày càng gia tăng đe dọa nhiều tuyến đường cung ứng. Theo Reuters, không chỉ dầu thô, giá dầu diesel cũng đang tiến gần mức cao kỷ lục, trong khi giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đã ở mức cao nhất kể từ năm 2022.
Song song đó, đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ lên mức cao nhất kể từ thời kỳ khủng hoảng tài chính. Điều này trực tiếp làm tăng chi phí đi vay trên diện rộng, ví dụ như lãi suất thế chấp 30 năm trung bình ở Mỹ đã vượt 6,7%, mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2025.
Lạm phát dai dẳng, ngân hàng trung ương đổi giọng
Sau khi hạ nhiệt trong mùa hè, lạm phát đang có dấu hiệu tăng trở lại. Dữ liệu tháng 8 cho thấy lạm phát toàn phần tại Mỹ ở mức 3,4%, khu vực đồng Euro tăng lên 3,3% và Anh là 3,1%, tất cả đều cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của các ngân hàng trung ương, chủ yếu do chi phí năng lượng.
Diễn biến này đã thay đổi hoàn toàn triển vọng về lãi suất toàn cầu. Các nhà giao dịch hiện kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ có ít nhất hai đợt tăng lãi suất nữa, và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ tăng gần một điểm phần trăm trong năm tới. ECB cũng đã nâng dự báo lạm phát trung bình cho năm sau lên 2,5%.
AdTác động lên thị trường và người tiêu dùng
Cho đến nay, thị trường chứng khoán vẫn tỏ ra kiên cường nhờ vào làn sóng chi tiêu cho công nghệ AI và kết quả kinh doanh quý II khả quan, với lợi nhuận của các công ty S&P 500 được dự báo tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu của LSEG I/B/E/S. Tuy nhiên, giới phân tích đang bắt đầu lo ngại những áp lực này sẽ lan sang thị trường cổ phiếu và tín dụng.
Người tiêu dùng đang ngày càng chịu nhiều áp lực. Chi phí nhiên liệu, hóa đơn năng lượng và lãi suất vay đều tăng trong khi tăng trưởng tiền lương không theo kịp. Điều này được phản ánh qua hiệu suất kém của các nhóm cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng không thiết yếu:
- Tại Mỹ, nhóm cổ phiếu này là nhóm hoạt động kém nhất trên Phố Wall từ đầu năm, giảm gần 6% so với mức tăng 10% của chỉ số S&P 500.
- Tại châu Âu, sự tương phản còn rõ rệt hơn khi nhóm cổ phiếu này giảm 17%.
Câu hỏi lớn đối với các nhà đầu tư hiện nay là liệu tăng trưởng kinh tế có thể trụ vững trước "hỗn hợp" chi phí năng lượng và chi phí đi vay ngày càng cao hay không, đặc biệt khi những nghi ngờ về tính bền vững của các khoản đầu tư vào AI bắt đầu xuất hiện.