Tranh chấp tên gọi phô mai gây trở ngại cho đàm phán thương mại Mỹ-Mexico

Một cuộc tranh chấp về tên gọi các loại phô mai đã nổi lên như một trở ngại đáng kể trong các cuộc đàm phán thương mại giữa Hoa Kỳ và Mexico. Theo Reuters, vấn đề này bắt nguồn từ một thỏa thuận thương mại mới giữa Mexico và Liên minh châu Âu (EU), gây ra căng thẳng trong bối cảnh các cuộc thảo luận song phương quan trọng hơn đang diễn ra.

Nguồn gốc xung đột

Theo hai nguồn tin từ chính phủ Mexico, cốt lõi của vấn đề nằm ở thỏa thuận thương mại được Mexico và EU ký kết vào tháng 5. Thỏa thuận này cấp quy chế bảo hộ đặc biệt cho hàng trăm sản phẩm của châu Âu có tên gọi gắn liền với các vùng địa lý cụ thể, còn được gọi là Chỉ dẫn Địa lý (GI).

Các sản phẩm này bao gồm các loại phô mai nổi tiếng như Parmigiano Reggiano, feta và manchego. Washington lập luận rằng thỏa thuận này sẽ hạn chế các nhà sản xuất Hoa Kỳ trong tương lai bán các sản phẩm tại Mexico dưới những tên gọi chung như "parmesan" hay "feta". Hoa Kỳ từ lâu đã cho rằng đây là những thuật ngữ phổ thông, trong khi EU khẳng định tên gọi "parmesan" chỉ nên dành cho phô mai Parmigiano Reggiano từ miền bắc nước Ý.

Lập trường của các bên

Phía Hoa Kỳ đã phản đối mạnh mẽ. Ông Jaime Castaneda, phó chủ tịch điều hành của Hội đồng Xuất khẩu Sữa Hoa Kỳ, cho biết: "Những gì Mexico đã làm là hoàn toàn sai lầm". Washington đang tận dụng các cuộc đàm phán song phương đang diễn ra để gia hạn Thỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA) nhằm gây áp lực lên Mexico trong vấn đề này.

Ad

Trong khi đó, một phát ngôn viên của Ủy ban Châu Âu nói với Reuters rằng không thể thay đổi các điều khoản của thỏa thuận đã ký. Về phía Mexico, dù thỏa thuận với EU đã được ký kết, nó vẫn cần được các nhà lập pháp trong nước phê chuẩn để có hiệu lực, khiến chính phủ Mexico rơi vào tình thế khó xử.

Bối cảnh thị trường và tác động

Mexico là một thị trường cực kỳ quan trọng đối với ngành sữa Hoa Kỳ, với giá trị xuất khẩu phô mai đạt khoảng 1 tỷ USD mỗi năm. Ngược lại, tổng kim ngạch xuất khẩu sữa của EU sang Mexico chỉ vào khoảng 200 triệu USD. Phô mai nhập khẩu, chủ yếu từ Hoa Kỳ, hiện chiếm gần 30% lượng tiêu thụ nội địa của Mexico.

Cuộc tranh chấp này cũng phản ánh sự khác biệt về văn hóa nông nghiệp giữa hai bên: một bên là sản xuất hàng loạt của Hoa Kỳ và một bên là truyền thống bảo vệ sản phẩm theo vùng miền của châu Âu. Một số nhà phân phối phô mai tại Mexico ủng hộ thỏa thuận với EU vì nó sẽ giúp giảm thuế quan đối với các loại phô mai châu Âu, được cho là có chất lượng cao hơn, và tạo ra sự cạnh tranh với các sản phẩm giá rẻ từ Mỹ.