Chiến lược mới của BP: Vụ đóng cửa nhà máy lọc dầu tại Mỹ báo hiệu sự thay đổi trong đối đầu lao động

Tập đoàn dầu khí BP đã đóng cửa nhà máy lọc dầu Whiting tại Indiana, khiến khoảng 800 công nhân không có việc làm kể từ tháng 3 trong một cuộc đối đầu gay gắt về hợp đồng lao động. Động thái này được các chuyên gia coi là một phép thử quan trọng đối với cán cân quyền lực giữa các công ty dầu khí lớn và lực lượng lao động có tổ chức tại Hoa Kỳ.

Bế tắc trong đàm phán

Cuộc đối đầu bắt đầu vào ngày 19 tháng 3, khi BP khóa cửa nhà máy sau khi các cuộc đàm phán với nghiệp đoàn United Steelworkers (USW) đi vào bế tắc. Nhà máy Whiting, với công suất 440.000 thùng/ngày, là nhà máy lọc dầu lớn nhất ở vùng Trung Tây và là cơ sở cuối cùng của BP tại Mỹ có công nhân thuộc nghiệp đoàn.

Theo Reuters, BP đã tìm cách phá vỡ thỏa thuận khung toàn ngành bằng cách yêu cầu các nhượng bộ về một số điều khoản, bao gồm:

• Mức tăng lương thấp hơn so với thỏa thuận quốc gia (15% trong bốn năm).
• Từ bỏ quyền thương lượng về các tác động vận hành của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.
• Cắt giảm hàng chục việc làm và tăng tính linh hoạt trong việc bố trí nhân sự.

Phía BP cho biết những thay đổi này là cần thiết để đảm bảo khả năng cạnh tranh của nhà máy trong tương lai. Ông Chris DellaFranco, phó chủ tịch phụ trách lọc dầu tại nhà máy Whiting của BP, nói với Reuters: "Để đảm bảo những công việc đó trong tương lai, chúng tôi phải có một nhà máy lọc dầu cạnh tranh trên thị trường."

"Kịch bản" mới của ngành dầu khí

Ad

Các chuyên gia lao động và đại diện nghiệp đoàn cho rằng hành động của BP là một phần của một chiến lược cứng rắn hơn đang được các công ty dầu khí lớn áp dụng trong những năm gần đây. Các công ty như Exxon và Marathon đã sử dụng các chiến thuật tương tự để buộc nghiệp đoàn phải chấp nhận các nhượng bộ nhằm cắt giảm chi phí, ngay cả trong thời kỳ lợi nhuận tăng vọt.

Đáng chú ý, Exxon đã thực hiện một vụ đóng cửa tương tự kéo dài 10 tháng vào năm 2021 tại nhà máy ở Beaumont, Texas, và cuối cùng đã thành công trong việc buộc nghiệp đoàn chấp nhận nhiều điều khoản quan trọng của mình. Eric Schultz, chủ tịch của USW Local 7-1, chỉ ra rằng BP đang áp dụng "cùng một kịch bản" và đã thuê Jordan Marcks, cựu quan chức của Exxon người giám sát vụ đóng cửa ở Beaumont, làm nhà đàm phán chính.

Ý nghĩa đối với thị trường lao động

Kết quả của cuộc đối đầu tại Whiting có thể tạo ra một tiền lệ quan trọng cho các cuộc đàm phán lao động trong tương lai của ngành. Nếu BP có thể duy trì hoạt động của nhà máy trong một thời gian dài bằng cách sử dụng các giám sát viên, nhà thầu và công nhân thay thế, điều đó có thể làm suy yếu một trong những lập luận mạnh mẽ nhất của các nghiệp đoàn: rằng các công ty cần công nhân có kinh nghiệm của họ để vận hành cơ sở một cách an toàn và hiệu quả.

Robert Bruno, giám đốc Chương trình Nghiên cứu Lao động tại Đại học Illinois, nhận định rằng kết quả của cuộc đàm phán này sẽ có ý nghĩa then chốt. "Nó càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cuộc đàm phán này sẽ kết thúc như thế nào và phần lợi nhuận nào sẽ được phân phối cho lực lượng lao động," ông nói.