เจาะลึกกลไก 'การแทรกแซงค่าเงินแบบร่วมมือ' หลังสหรัฐฯ-ญี่ปุ่นผนึกกำลังพยุงเงินเยน

การแทรกแซงค่าเงินแบบร่วมมือ (Coordinated currency intervention) คือกลยุทธ์ที่รัฐบาลตั้งแต่สองประเทศขึ้นไปเข้าซื้อสกุลเงินที่กำลังอ่อนค่าอย่างหนักพร้อมกัน เพื่อเพิ่มอุปสงค์ในตลาดและส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่าทางการหลายประเทศพร้อมที่จะใช้ทุนสำรองระหว่างประเทศเพื่อรักษาเสถียรภาพของอัตราแลกเปลี่ยน ตามบทวิเคราะห์จาก BofA Global Research

ปฏิบัติการพยุงเงินเยนของสหรัฐฯ และญี่ปุ่น

เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคมที่ผ่านมา ญี่ปุ่นและสหรัฐอเมริกาได้ร่วมกันดำเนินการแทรกแซงตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศโดยการเข้าซื้อเงินเยน เป้าหมายหลักคือการกดอัตราแลกเปลี่ยนดอลลาร์สหรัฐต่อเยน (USD/JPY) ให้ลงมาต่ำกว่าระดับ 155 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นแนวรับสำคัญที่การแทรกแซงฝ่ายเดียวของญี่ปุ่นก่อนหน้านี้ไม่สามารถทำลายลงได้

โดยปกติแล้ว ญี่ปุ่นจะใช้เงินทุนจากทุนสำรองระหว่างประเทศซึ่งมีมูลค่ามหาศาลถึง 1.3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ในการเข้าซื้อเงินเยน อย่างไรก็ตาม การแทรกแซงครั้งล่าสุดอาจมีขนาดใหญ่เกินกว่า 10 ล้านล้านเยน ภายในระยะเวลาเพียงสามวันทำการ ซึ่งบีบให้กระทรวงการคลังญี่ปุ่นต้องพิจารณาทางเลือกอื่นเพิ่มเติม

แหล่งเงินทุนและข้อจำกัด

ภายใต้แรงกดดันจากการแทรกแซงขนาดใหญ่ ญี่ปุ่นมีทางเลือกในการระดมทุนดอลลาร์สหรัฐอยู่หลายทาง นอกเหนือจากการใช้เงินฝากที่มีอยู่ประมาณ 1.62 แสนล้านดอลลาร์ (ข้อมูล ณ สิ้นเดือนมิถุนายน)

Ad

• การขายสินทรัพย์: ญี่ปุ่นสามารถขายหลักทรัพย์ในทุนสำรอง ซึ่งมีมูลค่า 9.29 แสนล้านดอลลาร์ และส่วนใหญ่เป็นพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ
• ใช้ FIMA Repo Facility: อีกทางเลือกหนึ่งคือการใช้เครื่องมือ FIMA repo facility ของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ซึ่งอนุญาตให้ทางการต่างประเทศนำพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ มาค้ำประกันเพื่อกู้ยืมเงินดอลลาร์เป็นการชั่วคราว วิธีนี้จะช่วยลดความจำเป็นในการเทขายพันธบัตรโดยตรง แต่ก็มีข้อจำกัดด้านวงเงินที่ 6 หมื่นล้านดอลลาร์ และมีต้นทุนที่ค่อนข้างสูง

บทบาทของสหรัฐฯ และผลกระทบต่อตลาด

ฝั่งสหรัฐฯ สามารถให้ทุนสนับสนุนการแทรกแซงผ่านกองทุนรักษาเสถียรภาพอัตราแลกเปลี่ยน (Exchange Stabilization Fund - ESF) ซึ่งถือครองทั้งเงินดอลลาร์ สิทธิพิเศษถอนเงิน (SDR) และสกุลเงินต่างประเทศอื่นๆ โดยมีรายงานว่าในการแทรกแซงเมื่อเดือนกรกฎาคม สหรัฐฯ ได้ขายเงินยูโรเพื่อเข้าซื้อเงินเยนแทนที่จะเป็นการขายดอลลาร์โดยตรง

การแทรกแซงร่วมกันครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่ม "กระสุน" หรือขนาดของเงินทุนที่ใช้ในการแทรกแซงให้มากกว่าทุนสำรองของญี่ปุ่นเพียงประเทศเดียว แต่ยังเป็นการส่งสัญญาณที่สำคัญไปยังตลาดว่า ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) อาจเร่งปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยหรือดำเนินการปรับเปลี่ยนนโยบายการคลังในอนาคตอันใกล้ ส่งผลให้นักวิเคราะห์ปรับลดคาดการณ์อัตราแลกเปลี่ยน USD/JPY ณ สิ้นปีลงจาก 152 เหลือ 149 เยนต่อดอลลาร์