Các nhà phân tích cảnh báo rằng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel do Mỹ đề xuất sẽ gây xáo trộn thị trường toàn cầu.

Các nhà phân tích và chuyên gia trong ngành cảnh báo rằng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ có thể làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn năng lượng toàn cầu và có thể gây tác động ngược trở lại đối với thị trường nhiên liệu trong nước. Những cảnh báo này được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự ủng hộ ý tưởng này như một cách để chống lại giá cả tăng cao kỷ lục, theo một báo cáo của Reuters.

Áp lực thúc đẩy lệnh cấm

Cuộc thảo luận xung quanh lệnh cấm xuất khẩu bắt nguồn từ chi phí nhiên liệu trong nước tăng vọt, với giá dầu diesel trung bình của Mỹ đạt mức kỷ lục 6,5107 đô la Mỹ/gallon, theo AAA. Dầu diesel là nhiên liệu quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, cung cấp năng lượng cho giao thông vận tải, nông nghiệp và máy móc công nghiệp, và giá cao của nó là một trong những nguyên nhân chính gây ra lạm phát.

Các nhà phân tích cho rằng sự tăng vọt giá cả là do sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu đáng kể, viện dẫn các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga và cuộc chiến tranh Mỹ-Iran đã làm gián đoạn các tuyến vận chuyển quan trọng. Trong bối cảnh những gián đoạn này, Mỹ đã trở thành nhà cung cấp quan trọng, xuất khẩu kỷ lục 1,6 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày (bpd) trong tháng 8, tăng từ khoảng 1 triệu bpd trong tháng 2. Theo dữ liệu từ Kpler, các điểm đến chính cho dầu diesel của Mỹ bao gồm Brazil, Chile, Mexico, Pháp và Vương quốc Anh.

Hậu quả thị trường không lường trước

Các nhóm thương mại và các nhà quan sát thị trường cho rằng việc hạn chế xuất khẩu sẽ gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng. Viện Dầu khí Mỹ (API) tuyên bố lệnh cấm sẽ "gây hỗn loạn cho thị trường nhiên liệu trong nước và quốc tế" và "làm mất ổn định hoạt động của các nhà máy lọc dầu". Nhóm này lưu ý rằng các nhà máy lọc dầu ở vùng Vịnh Mexico sản xuất lượng dầu diesel dư thừa mà không thể dễ dàng chuyển hướng đến tất cả các thị trường của Mỹ do những hạn chế về cơ sở hạ tầng.

Ad

Các chuyên gia dự đoán lệnh cấm sẽ tạo ra một thị trường hai cấp, khiến giá toàn cầu tăng vọt trong khi tạm thời làm giảm giá ở Mỹ và làm tổn hại đến biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu trong nước.

• Nhà kinh tế năng lượng Philip Verleger cảnh báo lệnh cấm có thể khiến giá dầu diesel thế giới tăng tới 100%.
• Các nhà máy lọc dầu, không thể bán sản phẩm dư thừa của họ ra nước ngoài, có thể sẽ buộc phải cắt giảm việc chế biến dầu thô. Kenneth Medlock III thuộc Viện Chính sách Công Baker lưu ý rằng điều này cũng sẽ làm giảm sản lượng xăng và các loại nhiên liệu khác, đẩy giá của chúng lên cao.

Rủi ro Địa chính trị và Dài hạn

Lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ sẽ gây ra những hậu quả địa chính trị đáng kể, đặc biệt đối với các đồng minh chủ chốt ở châu Âu, nơi đang thiếu hụt nguồn cung dầu diesel và phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung từ vùng Vịnh Mexico của Mỹ. "Điều đó dường như sẽ gây thiệt hại đáng kể cho một số đồng minh chủ chốt của Mỹ," Jim Mitchell, giám đốc phân tích giao dịch dầu mỏ tại Wood Mackenzie, cho biết.

Các nhà phân tích cũng so sánh với lệnh cấm vận đậu nành năm 1973 của Tổng thống Richard Nixon, điều này đã khiến các nước nhập khẩu như Nhật Bản tức giận và làm tổn hại vị thế của nước này như một nhà cung cấp đáng tin cậy. Verleger cho biết lệnh cấm dầu diesel sẽ có "tác động dài hạn tương tự", khiến thế giới không còn coi Hoa Kỳ là nguồn cung cấp sản phẩm năng lượng đáng tin cậy nữa.