Tại Jackson Hole, các ngân hàng trung ương đối mặt với viễn cảnh AI gây bất ổn thị trường

Tại hội nghị chuyên đề kinh tế thường niên ở Jackson Hole, Wyoming, các nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương toàn cầu đã được trình bày một viễn cảnh đáng lo ngại về tương lai tài chính, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phát triển đến mức vượt qua và thao túng các nhà hoạch định chính sách tiền tệ.

Nhà kinh tế học Markus Brunnermeier của Đại học Princeton đã đưa ra lời cảnh báo, cho rằng sự phát triển của AI có thể buộc các ngân hàng trung ương phải thay đổi hoàn toàn cách thức hoạt động và giao tiếp với thị trường.

Những kịch bản tương lai đáng lo ngại

Trong bài trình bày của mình, ông Brunnermeier đã phác thảo một số kịch bản tương lai u ám, nơi AI có thể gây ra sự gián đoạn sâu rộng cho hệ thống tài chính. Ông gọi đây là tình trạng "hiểu biết bất đối xứng", trong đó các thuật toán AI có thể xử lý thông tin và dự đoán hành động của ngân hàng trung ương tốt hơn chính các nhà hoạch định chính sách.

Một số viễn cảnh được đưa ra bao gồm:

• Hai cuộc họp báo riêng biệt: Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể phải tổ chức một cuộc họp cho con người và một cuộc họp khác cho máy móc, để tránh việc con người bị loại khỏi cuộc chơi khi phản ứng với các thay đổi chính sách.
• Sự mờ mịt trong chính sách: Các ngân hàng trung ương có thể phải từ bỏ xu hướng minh bạch hóa trong nhiều thập kỷ và hành động một cách khó đoán hơn để ngăn các hệ thống AI lợi dụng.
• Can thiệp thị trường trực tiếp: Các nhà hoạch định chính sách có thể buộc phải can thiệp vào thị trường tín dụng và xây dựng bảng cân đối kế toán lớn hơn để chống lại nguy cơ thao túng thị trường do AI điều khiển.

Brunnermeier lập luận rằng khi được triển khai ở quy mô lớn, các tác nhân AI có thể dễ dàng qua mặt các cơ quan quản lý tài chính và định hình lại hành vi của thị trường tài chính. Ông viết trong nghiên cứu của mình: "Trong một thế giới mà con người tương tác với các tác nhân AI, một kịch bản tiêu cực có thể phát sinh, trong đó thị trường trở nên ít thông tin hơn và thất thường hơn."

Tái định hình chính sách tiền tệ

Ad

Lời cảnh báo của Brunnermeier đặt ra một thách thức cơ bản đối với chính sách tiền tệ hiện đại, vốn ngày càng dựa vào sự minh bạch và giao tiếp rõ ràng để định hướng kỳ vọng của thị trường. Theo ông, sự minh bạch có thể trở thành điểm yếu khi đối đầu với AI.

"Sự minh bạch phải được xem xét lại vì khả năng dự đoán sẽ vũ trang cho đối thủ trong cuộc chơi thống trị tài chính và mời gọi các 'nước đi' gài bẫy các cơ quan công quyền," Brunnermeier viết. "Do đó, có lý do để chính sách trở nên mờ mịt hơn."

Phản ứng từ các nhà hoạch định chính sách

Mặc dù bài trình bày gây được sự chú ý, các nhà hoạch định chính sách tại Jackson Hole vẫn tập trung hơn vào các vấn đề trước mắt. Chủ tịch Fed Kevin Warsh, trong bài phát biểu quan trọng của mình, đã có một cái nhìn lạc quan hơn, tập trung vào các câu hỏi về việc liệu AI có thể tạo ra sự gia tăng năng suất bền vững hay không và tác động của nó đối với thị trường lao động.

"Chúng tôi nhận thấy rằng AI là một biến số mới—có khả năng là một yếu tố sản xuất mới—sẽ có những hệ quả đối với cả nền kinh tế và việc thực thi chính sách tiền tệ," ông Warsh nói. Tuy nhiên, ông không nêu rõ kỳ vọng của mình về những hệ quả này.

Chủ tịch Fed Boston, Susan Collins, thừa nhận rằng các nghiên cứu như của Brunnermeier rất hữu ích trong việc định hình các cuộc thảo luận về rủi ro. Bà cho biết: "Tôi nghĩ chúng ta cần phải suy nghĩ thấu đáo về tất cả những điều đó và các bài báo như vậy giúp tạo ra các phương án đối lập rõ ràng có thể thúc đẩy một cuộc đối thoại mạnh mẽ."