Sự Phân Hóa Lợi Suất Trái Phiếu Châu Âu Báo Hiệu Rủi Ro Tiềm Ẩn

Sự phân hóa ngày càng tăng trong lợi suất trái phiếu chính phủ châu Âu đang tạo ra một rủi ro tiềm ẩn cho các thị trường tài chính, khi chi phí đi vay ở các nền kinh tế lớn của Tây Âu đang tiến đến mức cao nhất trong gần hai thập kỷ. Theo một báo cáo từ KB Securities, diễn biến này cho thấy sự khác biệt đáng kể về nền tảng kinh tế ngay trong lòng khu vực đồng euro.

Diễn biến trái chiều trên thị trường

Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tại các quốc gia lớn ở Tây Âu đã vượt qua đỉnh của năm 2023 và đang tiến gần đến mức cao của năm 2007. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm của Mỹ, dù trên mức 4,8%, vẫn nằm dưới đỉnh của năm 2023.

Điều đáng lo ngại hơn là khoảng cách ngày càng lớn giữa Tây Âu và Nam Âu. Cụ thể:

• Lợi suất trái phiếu của Pháp và Đức đã tăng mạnh.
• Ngược lại, lợi suất ở Tây Ban Nha và Ý vẫn thấp hơn mức đỉnh năm 2023 và chỉ tăng với tốc độ vừa phải.

KB Securities nhấn mạnh rằng sự phân hóa này là điều bất thường vì các quốc gia này cùng sử dụng đồng euro và hoạt động dưới cùng một chính sách tiền tệ do Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thiết lập.

Chính sách tài khóa là yếu tố then chốt

Ad

Sự khác biệt về lập trường tài khóa được cho là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Pháp và Đức dự kiến sẽ có mức thâm hụt ngân sách khoảng 5% đến 6% GDP vào năm tới. Trong khi đó, Tây Ban Nha và Ý được dự báo có mức thâm hụt chỉ từ 2% đến 3% GDP, nhìn chung vẫn nằm trong ngưỡng 3% của Liên minh châu Âu.

Đức dự kiến sẽ tăng cường vay nợ để tài trợ cho chi tiêu quốc phòng và cơ sở hạ tầng. Cùng lúc, Pháp đang gặp khó khăn trong việc duy trì các biện pháp thắt chặt tài khóa do vấp phải sự phản đối chính trị và từ công chúng.

Bài học từ quá khứ và rủi ro phía trước

Sự phân hóa hiện tại gợi nhớ đến giai đoạn trước cuộc khủng hoảng nợ công khu vực đồng euro năm 2011, khi lợi suất trái phiếu chính phủ giữa các quốc gia thành viên bắt đầu tách rời sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Tuy nhiên, KB Securities cho rằng một cuộc khủng hoảng tức thời khó có thể xảy ra. Chênh lệch lợi suất vẫn còn tương đối hẹp dù đã nới rộng. Rủi ro lớn hơn có thể xuất hiện khi chu kỳ kinh tế bước vào giai đoạn đi xuống. Báo cáo chỉ ra rằng trong cuộc khủng hoảng trước, chênh lệch lợi suất đã bắt đầu nới rộng từ năm 2008 nhưng phải đến nửa sau năm 2011, sau khi kinh tế suy thoái, tình hình mới leo thang thành khủng hoảng hệ thống. Do đó, một cuộc suy thoái kinh tế trong tương lai sẽ là phép thử quan trọng đối với thị trường châu Âu.