Cổ phiếu ASML lao dốc khi Trung Quốc đẩy mạnh tự chủ công nghệ sản xuất chip

Cổ phiếu của nhà sản xuất thiết bị bán dẫn châu Âu ASML đã sụt giảm mạnh sau khi có tin tức rằng Trung Quốc đã ra mắt một loại máy in thạch bản (lithography) tiên tiến tự sản xuất, nhấn mạnh rủi ro kép mà công ty đang phải đối mặt từ các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và nỗ lực tự chủ công nghệ của Bắc Kinh.

Phản ứng của thị trường

Theo báo cáo của Reuters, một công ty nhà nước Trung Quốc ít được biết đến có tên Shanghai Aishengna Electronic Technology Group đang dẫn đầu nỗ lực sản xuất hàng loạt máy in thạch bản quang khắc chìm bằng tia cực tím sâu (immersion DUV), một công cụ quan trọng trong sản xuất chip hiện đại.

Sau thông tin này, cổ phiếu của ASML, công ty thống trị thị trường máy DUV và máy EUV tối tân hơn, đã giảm khoảng 10% trong hai ngày, khiến vốn hóa thị trường bốc hơi hơn 60 tỷ euro. Diễn biến này cho thấy sự lo ngại của nhà đầu tư về nguy cơ xuất hiện một đối thủ cạnh tranh tiềm tàng từ Trung Quốc.

Tác động hạn chế nhưng rủi ro dài hạn

Các nhà phân tích cho rằng thiệt hại đối với ASML trong trung hạn có thể sẽ bị hạn chế. Theo một ghi chú từ JPMorgan, kế hoạch của Trung Quốc sản xuất 5 máy DUV trong năm nay và 20 máy vào năm 2027 vẫn còn kém xa so với con số 131 hệ thống mà ASML đã xuất xưởng trong năm 2025.

Ad

Tuy nhiên, các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư này cũng cảnh báo: "Đây là một dữ liệu nữa trong câu chuyện tự chủ thiết bị của Trung Quốc, và nó làm gia tăng rủi ro dài hạn đối với doanh thu của ASML tại thị trường này." ASML dự kiến khoảng 20% doanh thu năm nay, tương đương 9 tỷ euro, sẽ đến từ Trung Quốc. Trong khi đó, nhà phân tích Ipek Ozkardeskaya của Swissquote mô tả sự trỗi dậy của một đối thủ cạnh tranh Trung Quốc là "kịch bản ác mộng" nếu nó phá vỡ thế độc quyền của ASML trên thị trường DUV.

Lệnh cấm vận của Mỹ thúc đẩy nỗ lực của Trung Quốc

Sự phát triển này cũng cho thấy các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu có thể phản tác dụng. Các lệnh cấm hiện tại đã ngăn ASML bán dòng sản phẩm EUV tiên tiến nhất và các máy DUV tốt nhất của mình cho Trung Quốc. Quốc hội Mỹ cũng đang tranh luận về luật có thể chặn nốt các lô hàng máy DUV còn lại.

Bà Sanne van der Lugt, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm châu Á Leiden của Hà Lan, cho biết: "Điều này cho thấy các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đã vô tình tạo ra một cơ sở kinh doanh cho ngành công nghệ in thạch bản của Trung Quốc." Đối với các nhà sản xuất chip Trung Quốc, việc chấp nhận một cỗ máy nội địa kém hiệu quả hơn có thể là lựa chọn duy nhất để đảm bảo nguồn cung, thay vì phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài có thể bị chặn bất cứ lúc nào.