เวเนซุเอลาเร่งเจรจาหนี้ก้อนโตหลังแผ่นดินไหว ผู้เชี่ยวชาญหวั่นซ้ำรอยวิกฤต

เวเนซุเอลากำลังพยายามผลักดันการปรับโครงสร้างหนี้ครั้งประวัติศาสตร์ซึ่งมีความซับซ้อนและมีมูลค่ามหาศาลให้สำเร็จลุล่วงในเวลาที่รวดเร็วเป็นประวัติการณ์ แม้ว่าประเทศจะต้องเผชิญกับความท้าทายในการฟื้นฟูจากเหตุแผ่นดินไหวครั้งรุนแรงที่คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคนก็ตาม

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสร้างความกังวลในหมู่นักลงทุนและผู้เชี่ยวชาญด้านหนี้สาธารณะ ซึ่งเตือนว่าการเร่งรัดข้อตกลงอาจทำให้ประเทศต้องแบกรับภาระหนี้ที่ไม่ยั่งยืนไปอีกหลายทศวรรษ

ความพยายามเร่งรัดปรับโครงสร้างหนี้ครั้งประวัติศาสตร์

รัฐบาลเวเนซุเอลาตั้งเป้าที่จะบรรลุข้อตกลงเบื้องต้นในการปรับโครงสร้างหนี้ของรัฐบาลและบริษัทน้ำมันแห่งชาติ PDVSA ให้ได้ภายในเดือนพฤศจิกายนนี้ หลังจากเริ่มกระบวนการไปเมื่อเดือนพฤษภาคม เพื่อปลดล็อกเงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ที่จำเป็นอย่างเร่งด่วนสำหรับภาคส่วนต่างๆ ตั้งแต่น้ำมันไปจนถึงพลังงาน

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่านี่คือหนึ่งในการปรับโครงสร้างหนี้ที่ซับซ้อนที่สุดเท่าที่เคยมีมา โดยมีมูลค่าหนี้สินรวมที่นักวิเคราะห์ประเมินว่าอาจสูงถึงเกือบ 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ Mitu Gulati ผู้เชี่ยวชาญด้านหนี้สาธารณะและศาสตราจารย์จาก University of Virginia กล่าวว่า "นี่จะเป็นการปรับโครงสร้างหนี้สาธารณะที่ซับซ้อนที่สุดในชีวิตของผมอย่างแน่นอน"

ข้อกังวลด้านความน่าเชื่อถือและการประเมินผลกระทบ

หัวใจสำคัญของความกังวลอยู่ที่การจัดทำรายงานการวิเคราะห์ความสามารถในการชำระหนี้ (Debt Sustainability Analysis - DSA) ที่น่าเชื่อถือ เนื่องจากเวเนซุเอลาไม่ได้เปิดเผยข้อมูลหนี้สินหรือสถิติทางเศรษฐกิจฉบับสมบูรณ์มานานหลายปีแล้ว

Ad

ความซับซ้อนยิ่งเพิ่มขึ้นจากเหตุแผ่นดินไหวเมื่อเดือนที่แล้ว ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 3,000 คน และสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ นักวิเคราะห์จาก Oxford Economics ประเมินความเสียหายไว้ที่ 7 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งถือเป็น "การโจมตีครั้งใหญ่" ต่อเศรษฐกิจที่เปราะบางอยู่แล้ว สถานการณ์นี้ทำให้ข้อมูลเศรษฐกิจก่อนเกิดแผ่นดินไหวอาจไม่สามารถนำมาใช้ได้อีกต่อไป และอาจเป็นเหตุผลให้รัฐบาลต้องเรียกร้องการลดหนี้ (Haircut) ในสัดส่วนที่สูงขึ้น

Lee Buchheit ทนายความผู้มีประสบการณ์ด้านหนี้สาธารณะ ระบุว่ากรอบเวลาดังกล่าวสั้นเกินไปสำหรับการทำ DSA ที่น่าเชื่อถือ และเตือนว่าตัวเลขที่นำเสนออาจเป็นเพียง "ชุดตัวเลขที่สร้างขึ้นเพื่อให้ดูเหมือนว่าสนับสนุนการปรับโครงสร้างหนี้รูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง" โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ซึ่งโดยปกติจะใช้เวลาหลายเดือนในการประเมิน ไม่ได้มีส่วนร่วมในกระบวนการนี้

ผลกระทบต่อนักลงทุนและอนาคตของเวเนซุเอลา

การเร่งรัดเจรจาอาจมีข้อดีในมุมมองของรัฐบาลที่ต้องการส่งสัญญาณการกลับคืนสู่ตลาดการเงินระหว่างประเทศ และในมุมของเจ้าหนี้บางส่วนที่อาจหลีกเลี่ยงการประเมินที่เข้มงวดจาก IMF ซึ่งอาจทำให้ได้รับเงินคืนน้อยลง อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงก็มีอยู่สูง

• ความเสี่ยงหลัก: การทำข้อตกลงที่ผิดพลาดอาจทำให้เวเนซุเอลาต้องแบกรับภาระหนี้สินที่หนักเกินไป ซึ่งจะบั่นทอนงบประมาณสำหรับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณสุขที่จำเป็นอย่างยิ่ง
• ภาวะเศรษฐกิจ: เศรษฐกิจของเวเนซุเอลาหดตัวไปแล้วประมาณ 75% นับตั้งแต่ปี 2013 จากผลกระทบของการคว่ำบาตร การคอร์รัปชัน และการขาดการลงทุนมานานหลายปี
• มุมมองนักลงทุน: นักลงทุนต่างชาติส่วนใหญ่ยังคงลังเลที่จะกลับเข้าไปลงทุนจนกว่าปัญหาหนี้สินจะได้รับการแก้ไขอย่างชัดเจน เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากการถูกยึดทรัพย์สิน

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าการรีบสรุปข้อตกลงโดยไม่มีกระบวนการตรวจสอบที่โปร่งใสและน่าเชื่อถือ อาจเป็นเพียง "การผลักปัญหาการปรับโครงสร้างหนี้ที่แท้จริงออกไปในอนาคต" ซึ่งอาจนำไปสู่วิกฤตการณ์ครั้งใหม่ได้