Venezuela đẩy nhanh tái cấu trúc nợ sau động đất, dấy lên lo ngại về khủng hoảng tương lai

Venezuela đang nỗ lực thực hiện một trong những cuộc tái cấu trúc nợ phức tạp nhất lịch sử với tốc độ kỷ lục, ngay cả khi quốc gia này đang phải gồng mình khắc phục hậu quả từ trận động đất kinh hoàng khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc vội vã có thể khiến quốc gia này phải gánh một khoản nợ không bền vững trong nhiều thập kỷ tới.

Nỗ lực tái cấu trúc cấp tốc

Theo các trái chủ, Caracas hy vọng sẽ đạt được các giai đoạn đầu tiên của kế hoạch tái cấu trúc nợ chính phủ và của công ty dầu khí nhà nước PDVSA ngay trong tháng 11. Mục tiêu là để mở khóa hàng tỷ USD vốn đầu tư đang rất cần thiết cho các lĩnh vực từ dầu mỏ đến năng lượng.

Tuy nhiên, các chuyên gia về nợ cảnh báo rằng việc đẩy nhanh một thỏa thuận có thể để lại hậu quả lâu dài. "Đây chắc chắn sẽ là cuộc tái cấu trúc nợ chính phủ phức tạp nhất trong đời tôi," ông Mitu Gulati, chuyên gia về nợ chính phủ và là giáo sư tại Đại học Virginia, nhận định. "Tôi chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì được thực hiện như thế này."

Nghi ngờ về tính bền vững và minh bạch

Vấn đề cốt lõi nằm ở việc liệu Venezuela có thể đưa ra một Phân tích Bền vững Nợ (DSA) đáng tin cậy hay không, trong bối cảnh các số liệu kinh tế và nợ của nước này thiếu minh bạch trong nhiều năm. Tổng các nghĩa vụ nợ của Venezuela được các nhà phân tích ước tính lên tới gần 200 tỷ USD.

Luật sư kỳ cựu về nợ chính phủ Lee Buchheit cho rằng khung thời gian này là quá ngắn để có một bản DSA đáng tin cậy. Ông lo ngại rằng "những gì được trình bày như một bản DSA thực chất sẽ chỉ là một bộ số liệu được tạo ra để hỗ trợ cho một hình thức tái cấu trúc trái phiếu nào đó."

Sự vắng mặt của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cơ quan thường thực hiện các đánh giá độc lập, càng làm gia tăng lo ngại về độ tin cậy của quy trình. Christopher Sabatini, Giám đốc Chương trình Mỹ Latinh tại Chatham House, cảnh báo về nguy cơ của "chủ nghĩa thân hữu và tham nhũng" khi thiếu sự giám sát độc lập.

Ad

Tác động từ thảm họa động đất

Thảm họa động đất gần đây, khiến hơn 3.000 người thiệt mạng và gây thiệt hại ước tính 7 tỷ USD, đã tạo thêm một tầng phức tạp mới. Thiệt hại này là một "đòn giáng mạnh" vào nền kinh tế vốn đã suy yếu, theo ông Joan Domene, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Mỹ Latinh tại Oxford Economics.

Công ty tư vấn tài chính Sintesis Financiera có trụ sở tại Caracas cho rằng chính phủ nên tạm dừng quy trình, vì việc sử dụng dữ liệu kinh tế từ trước trận động đất sẽ là một "sai lầm tốn kém". Ông Domene nói với Reuters rằng thảm họa này "sẽ tạo cơ sở để chính phủ yêu cầu một mức cắt giảm nợ (haircut) thậm chí còn lớn hơn" từ các chủ nợ.

Rủi ro cho tương lai

Mặc dù một thỏa thuận nhanh chóng có thể giúp Venezuela thoát khỏi "tình trạng lấp lửng trong nhiều năm" và thu hút đầu tư nước ngoài, nhưng rủi ro là rất lớn. Nền kinh tế nước này đã suy giảm khoảng 75% kể từ năm 2013 do các lệnh trừng phạt, tham nhũng và thiếu đầu tư.

Nếu thỏa thuận tái cấu trúc không được thực hiện một cách cẩn trọng, Venezuela có thể bị mắc kẹt với một gánh nặng nợ quá sức, làm lu mờ chi tiêu cho các lĩnh vực thiết yếu như cơ sở hạ tầng và y tế. Ông Gulati kết luận: "Nỗi lo của tôi là chúng ta chỉ đang đẩy vấn đề tái cấu trúc thực sự về sau."