การเปิดตัวกองทุนยั่งยืนชะลอตัวทั่วโลก ท่ามกลางความระมัดระวังของอุตสาหกรรม

การเปิดตัวกองทุนเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Fund) ทั่วโลกได้ชะลอตัวลงอย่างมีนัยสำคัญในปีนี้ เนื่องจากบริษัทจัดการสินทรัพย์เผชิญกับความท้าทายรอบด้าน ทั้งผลการดำเนินงานที่อ่อนแอ กระแสเงินทุนของนักลงทุนที่ไหลออก และการตรวจสอบด้านกฎระเบียบที่เข้มงวดขึ้น ส่งผลให้มีการปิดกองทุนมากกว่าเปิดตัวกองทุนใหม่ และต้องทบทวนกลยุทธ์การตลาดด้านความยั่งยืนอย่างจริงจัง

ยอดเปิดตัวใหม่ลดฮวบสวนทางกองทุนที่ปิดตัว

ข้อมูลจาก Morningstar ชี้ให้เห็นถึงภาวะชะงักงันในการพัฒนาผลิตภัณฑ์กองทุนยั่งยืนอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในยุโรปซึ่งเป็นตลาดที่ใหญ่ที่สุดในโลก

• ยุโรป: ในไตรมาสที่ 2 มีการเปิดตัวกองทุนใหม่เพียง 13 กองทุน ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ลดลงเกือบสองในสามจาก 35 กองทุนในช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่มีกองทุนปิดตัวลงถึง 64 กองทุน ทำให้อัตราส่วนการปิดต่อการเปิดตัวอยู่ที่เกือบ 5 ต่อ 1
• สหรัฐอเมริกา: มีการเปิดตัวกองทุนใหม่เพียง 3 กองทุน สวนทางกับการปิดตัว 22 กองทุนในไตรมาสเดียวกัน
• ภูมิภาคอื่นๆ: เอเชีย (ไม่รวมญี่ปุ่น) มีการเปิดตัว 16 กองทุน ซึ่งทั้งหมดมาจากประเทศจีน ในขณะที่แคนาดา ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ไม่มีการเปิดตัวกองทุนใหม่เป็นไตรมาสที่สองติดต่อกัน

นับตั้งแต่สหภาพยุโรปบังคับใช้กฎเกณฑ์ที่เข้มงวดขึ้นในเดือนมกราคม 2023 มีกองทุนด้านจริยธรรมและความยั่งยืนถูกถอนออกจากตลาดไปแล้วถึง 956 กองทุน เทียบกับการเปิดตัวใหม่เพียง 691 กองทุนในช่วงเวลาเดียวกัน

เบื้องหลังความท้าทายรอบด้าน

การชะลอตัวนี้มีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ทั้งผลตอบแทนที่ไม่น่าดึงดูด และแรงกดดันด้านกฎระเบียบที่เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งทำให้บริษัทจัดการกองทุนมีความระมัดระวังในการใช้คำว่า "ยั่งยืน" มากขึ้น

ผลการดำเนินงานที่น่าผิดหวัง

Ad

ข้อมูลจาก LSEG ระบุว่าในช่วง 5 ปีจนถึงเดือนกรกฎาคม 2026 ดัชนี MSCI ACWI ทั่วไปให้ผลตอบแทนประมาณ 65% ในขณะที่ดัชนี MSCI ACWI SRI ซึ่งเน้นการลงทุนอย่างรับผิดชอบต่อสังคม ให้ผลตอบแทนเพียง 56% สจ๊วต คลาร์ก ผู้จัดการพอร์ตโฟลิโอของ Quilter กล่าวว่า "แนวโน้มความต้องการผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืนที่ลดลงส่วนใหญ่ขับเคลื่อนโดยความกังวลด้านผลการดำเนินงาน" โดยเฉพาะการขาดการลงทุนในกลุ่มพลังงานฟอสซิลและกลุ่มอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่เคยให้ผลตอบแทนสูง

กฎระเบียบและความกังวลเรื่อง Greenwashing

ความไม่แน่นอนด้านกฎระเบียบ การเมือง และความกังวลเรื่องการฟอกเขียว (Greenwashing) ยังคงส่งผลกระทบต่อทั้งกระแสเงินทุนและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ตามความเห็นของ โมนิกา คาเลย์ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยผู้จัดการกองทุนในสหราชอาณาจักรของ Morningstar การที่บริษัทจัดการสินทรัพย์ถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้นขึ้น เช่น กรณีที่ DWS ถูกปรับ 25 ล้านยูโรในเยอรมนี ทำให้ผู้ประกอบการต้องระมัดระวังมากขึ้น

ทิศทางเงินทุนสะท้อนความต้องการที่เปลี่ยนไป

แม้ว่าการเปิดตัวกองทุนใหม่จะลดลง แต่ข้อมูลของ Morningstar ยังแสดงให้เห็นว่านักลงทุนยังคงมีความสนใจในกองทุนยั่งยืน แต่มีความเลือกเฟ้นมากขึ้น โดยในไตรมาสที่ 2 กองทุนยั่งยืนทั่วโลกยังมีเงินทุนไหลเข้าสุทธิ 3.7 พันล้านดอลลาร์ ทำให้สินทรัพย์รวมอยู่ที่ 3.73 ล้านล้านดอลลาร์

อย่างไรก็ตาม กระแสเงินทุนส่วนใหญ่ไหลเข้าสู่กลยุทธ์แบบ Passive และกองทุนตราสารหนี้เป็นหลัก ในยุโรป กองทุน Passive ดึงดูดเงินได้ประมาณ 11 พันล้านดอลลาร์ ในขณะที่กองทุน Active มีเงินไหลออก 7.8 พันล้านดอลลาร์ ส่วนกองทุนตราสารหนี้ที่ยั่งยืนสามารถระดมทุนได้กว่า 14 พันล้านดอลลาร์ สวนทางกับกองทุนหุ้นยั่งยืนที่มีเงินไหลออกราว 9 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นรูปแบบที่คล้ายคลึงกับในสหรัฐฯ

แอนดี้ ฟอร์ด หัวหน้าฝ่ายการลงทุนอย่างรับผิดชอบของ St James’s Place กล่าวว่า ขณะนี้บริษัทจัดการกองทุนหลายแห่งกำลังปรับเปลี่ยนวิธีสื่อสาร โดยเน้นเป้าหมายด้านความยั่งยืนไปที่การสร้างความยืดหยุ่น (resilience) ความมั่นคงทางพลังงาน และการบริหารความเสี่ยง แทนที่จะเป็นการพูดถึง "การพยายามช่วยโลก"