รู้จักกลุ่มฮูตี: พันธมิตรของอิหร่านในเยเมน และความเสี่ยงระลอกใหม่ต่อการค้าโลก

กลุ่มฮูตีในเยเมนได้ยิงขีปนาวุธโจมตีซาอุดีอาระเบีย ถือเป็นการสิ้นสุดการหยุดยิงที่ดำเนินมา 4 ปี การกระทำดังกล่าวจุดชนวนความกังวลว่าอิหร่านอาจใช้กลุ่มฮูตีเป็นตัวแทนในการปิดช่องแคบ บับเอลมันเดบ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญสู่ทะเลแดง และจะกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ทางการค้าโลกแห่งที่สองที่ถูกคุกคามต่อจากช่องแคบฮอร์มุซ

ฮูตีคือใคร?

กลุ่มฮูตีเป็นขบวนการทางการทหาร การเมือง และศาสนา มีฐานที่มั่นอยู่ทางตอนเหนือของเยเมน และนับถือนิกายซัยดี ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ ภายใต้การนำของอับดุล มาลิก อัล-ฮูตี กลุ่มได้พัฒนาจากนักรบภูเขาในอดีตสู่กองกำลังติดอาวุธขนาดใหญ่

กลุ่มฮูตีขยายอำนาจอย่างรวดเร็วหลังเหตุการณ์ "อาหรับสปริง" ในปี 2011 และสามารถเข้ายึดกรุง ซานา เมืองหลวงของเยเมนได้สำเร็จในปี 2014 การกระทำดังกล่าวส่งผลให้ซาอุดีอาระเบียต้องนำกองกำลังพันธมิตรเข้าแทรกแซงในปี 2015 เพื่อพยายามขับไล่กลุ่มฮูตีออกจากอำนาจ

ความขัดแย้งที่บานปลายและความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจโลก

สถานการณ์ในภูมิภาคทวีความตึงเครียดขึ้นอีกครั้งหลังเหตุโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 โดยกลุ่มฮูตีเริ่มโจมตีเรือพาณิชย์นานาชาติในทะเลแดง โดยอ้างว่าเป็นการสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ การโจมตีดังกล่าวส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการค้าโลก ทำให้บริษัทขนส่งต้องเปลี่ยนไปใช้เส้นทางเดินเรือรอบทวีปแอฟริกาซึ่งมีต้นทุนสูงกว่าและใช้เวลานานขึ้น

Ad

การยิงขีปนาวุธใส่ซาอุดีอาระเบียล่าสุดถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่องค์การสหประชาชาติเป็นตัวกลางในปี 2022 และยุติช่วงเวลาแห่งการลดความตึงเครียด ความกังวลที่ใหญ่ที่สุดสำหรับตลาดโลกคือความเป็นไปได้ที่กลุ่มฮูตีจะปิดช่องแคบ บับเอลมันเดบ ซึ่งเป็นประตูสู่ทะเลแดงและคลองสุเอซ หากเส้นทางนี้ถูกปิดกั้น จะส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานและราคาสินค้าโภคภัณฑ์ โดยเฉพาะน้ำมันอย่างมีนัยสำคัญ

ความสัมพันธ์กับอิหร่าน

กลุ่มฮูตีมีความเชื่อมโยงกับอิหร่าน แต่ระดับความสัมพันธ์ยังคงเป็นที่ถกเถียง สหรัฐฯ และพันธมิตรที่นำโดยซาอุดีอาระเบียกล่าวหาว่าอิหร่านให้การสนับสนุนด้านอาวุธ การฝึกฝน และเงินทุนแก่กลุ่มฮูตี ซึ่งทั้งอิหร่านและฮูตีต่างปฏิเสธข้อกล่าวหานี้

แม้ว่าอิหร่านจะยกย่องกลุ่มฮูตีในฐานะส่วนหนึ่งของ "แกนแห่งการต่อต้าน" (Axis of Resistance) ในภูมิภาค แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านเยเมนหลายคนชี้ว่าแรงจูงใจหลักของกลุ่มฮูตีมาจากประเด็นภายในประเทศเป็นสำคัญ ขณะที่กลุ่มฮูตียืนยันว่าพวกเขาพัฒนาอาวุธขึ้นเองและไม่ได้เป็นตัวแทนของอิหร่าน