Houthi là ai? Phân tích về lực lượng đồng minh của Iran đang gây gián đoạn thương mại toàn cầu

Phong trào Houthi tại Yemen, một lực lượng đồng minh của Iran, đã trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu sau khi thực hiện hàng loạt vụ tấn công vào các tàu thương mại trên Biển Đỏ. Những hành động này không chỉ làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới mà còn làm gia tăng căng thẳng địa chính trị trong khu vực.

Nguồn gốc và sự trỗi dậy

Lực lượng Houthi là một phong trào quân sự, chính trị và tôn giáo theo nhánh Zaydi của Hồi giáo Shi'ite, có căn cứ tại miền bắc Yemen. Ban đầu, đây là một phong trào phục hưng tôn giáo vào cuối những năm 1990, nhưng sau đó đã phát triển thành một lực lượng du kích thiện chiến.

Tận dụng sự bất ổn sau các cuộc biểu tình "Mùa xuân Ả Rập" năm 2011, Houthi đã mở rộng quyền lực và củng cố quan hệ với Iran. Đỉnh điểm là vào năm 2014, khi lực lượng này chiếm giữ thủ đô Sanaa của Yemen, dẫn đến sự can thiệp quân sự của một liên minh do Ả Rập Xê-út dẫn đầu vào năm 2015 nhằm cố gắng lật đổ họ.

Tác động đến thương mại toàn cầu

Kể từ sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023, Houthi đã bắt đầu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào hoạt động vận tải quốc tế ở Biển Đỏ. Lực lượng này tuyên bố hành động của họ là để ủng hộ người Palestine.

Ad

Các cuộc tấn công này đã gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho thương mại toàn cầu, đặc biệt là tại eo biển Bab el-Mandeb, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng. Nhiều hãng tàu lớn đã buộc phải định tuyến lại các chuyến đi vòng qua Nam Phi, làm tăng đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển.

Mối quan hệ với Iran và cuộc chiến Yemen

Mối quan hệ giữa Houthi và Iran là một chủ đề gây tranh cãi. Liên minh do Ả Rập Xê-út dẫn đầu và Hoa Kỳ cáo buộc Iran trang bị vũ khí, tài trợ và huấn luyện cho Houthi. Cả Iran và Houthi đều phủ nhận các cáo buộc này, khẳng định rằng họ tự phát triển vũ khí riêng.

Trong khi Iran coi Houthi là một phần của "Trục Kháng cự" trong khu vực, các chuyên gia về Yemen cho rằng phong trào này chủ yếu được thúc đẩy bởi các mục tiêu trong nước. Cuộc nội chiến kéo dài ở Yemen đã tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới, với việc Houthi kiểm soát phần lớn miền bắc trong khi chính phủ được quốc tế công nhận đặt tại Aden.