ผู้พิพากษาสหรัฐฯ สั่งระงับโครงการจัดซื้อจัดจ้างสำหรับธุรกิจชนกลุ่มน้อยของเมืองฮิวสตัน ชี้ขัดต่อรัฐธรรมนูญ

ผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ได้มีคำสั่งเมื่อวันอังคารให้ระงับโครงการจัดซื้อจัดจ้างของเมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส ที่มีนโยบายให้สิทธิพิเศษแก่ธุรกิจของชนกลุ่มน้อย โดยชี้ว่านโยบายดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ คำตัดสินนี้นับเป็นครั้งแรกที่มีการนำคำวินิจฉัยครั้งประวัติศาสตร์ของศาลสูงสุดสหรัฐฯ ในปี 2023 ซึ่งห้ามนโยบายลักษณะเดียวกัน (affirmative action) ในการรับเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย มาปรับใช้กับโครงการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานรัฐในระดับท้องถิ่น

รายละเอียดคำตัดสิน

ผู้พิพากษาศาลแขวงสหรัฐฯ เดวิด ฮิตต์เนอร์ (David Hittner) ในเมืองฮิวสตัน ระบุในคำตัดสินว่า โครงการดังกล่าวไม่สามารถดำเนินการในรูปแบบปัจจุบันได้อีกต่อไป เนื่องจากภายใต้บรรทัดฐานคำพิพากษาของศาลสูงสุด นโยบายที่คำนึงถึงเชื้อชาติจะสามารถใช้ได้ก็ต่อเมื่อเมืองสามารถแสดงหลักฐานได้ว่ามีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขการเลือกปฏิบัติที่เกิดขึ้นจริงในอดีต ซึ่งเมืองฮิวสตันไม่สามารถนำเสนอหลักฐานดังกล่าวได้

"ประโยชน์สาธารณะสนับสนุนการออกคำสั่งห้ามถาวร เพราะไม่มีประโยชน์สาธารณะใดในการอนุญาตให้รัฐบาลบังคับใช้นโยบายที่อิงตามเชื้อชาติและขัดต่อรัฐธรรมนูญต่อไป" ผู้พิพากษาฮิตต์เนอร์ระบุในคำพิพากษา

ที่มาของคดีและบรรทัดฐานศาลสูงสุด

คดีนี้ถูกฟ้องร้องโดยบริษัทจัดสวนสองแห่ง ได้แก่ Landscape Consultants of Texas และ Metropolitan Landscape Management ซึ่งมีเจ้าของเป็นคู่สามีภรรยาผิวขาว โดยได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มกฎหมาย Pacific Legal Foundation โจทก์อ้างว่านโยบายของเมืองฮิวสตันในโครงการ Minority, Women, and Small Business Enterprise Program ซึ่งกำหนดเป้าหมายเชิงตัวเลขรายปีในการมอบสัญญาประเภทต่างๆ ให้แก่ธุรกิจของชนกลุ่มน้อย ถือเป็นการละเมิดสิทธิในการได้รับการคุ้มครองอย่างเท่าเทียมกันภายใต้บทบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญครั้งที่ 14

Ad

คำตัดสินนี้อ้างอิงโดยตรงจากคำพิพากษาของศาลสูงสุดสหรัฐฯ ด้วยเสียงข้างมาก 6-3 ในเดือนมิถุนายน 2023 ที่ได้ยกเลิกนโยบายการรับเข้าศึกษาที่คำนึงถึงเชื้อชาติของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและมหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา แม้ว่าฝ่ายกฎหมายของเมืองฮิวสตันจะโต้แย้งว่าคำตัดสินดังกล่าวจำกัดอยู่แค่ในแวดวงการศึกษา แต่ผู้พิพากษาฮิตต์เนอร์ไม่เห็นด้วย โดยชี้ว่าศาลสูงสุดได้ขยายขอบเขตการบังคับใช้หลักการนี้แล้วในคดีอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

นัยยะสำคัญต่อภาคธุรกิจ

คำพิพากษานี้นับเป็นสัญญาณสำคัญที่อาจส่งผลกระทบในวงกว้างต่อโครงการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่คล้ายคลึงกันในเมืองและรัฐอื่นๆ ทั่วสหรัฐอเมริกา การขยายการตีความคำตัดสินของศาลสูงสุดจากแวดวงการศึกษามาสู่สัญญาภาครัฐอาจเปิดทางให้มีการฟ้องร้องคัดค้านโครงการ MWSBE (Minority, Women, and Small Business Enterprise) อื่นๆ เพิ่มขึ้น

สำหรับบริษัทและนักลงทุน การเปลี่ยนแปลงนี้อาจสร้างความไม่แน่นอนทางกฎหมายและอาจนำไปสู่การปรับเปลี่ยนภูมิทัศน์การแข่งขันในการประมูลงานภาครัฐ ซึ่งอาจส่งผลให้การกระจายสัญญาจัดซื้อจัดจ้างเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่เคยเอื้อประโยชน์ต่อธุรกิจบางกลุ่มตามนโยบายที่ถูกสั่งระงับนี้