คิวบาเดินหน้าปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่ เปิดทางเอกชนลงทุนฝ่ามาตรการคว่ำบาตรสหรัฐฯ

คิวบาได้ประกาศรายละเอียดแผนการปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งสำคัญ โดยจะเปิดภาคส่วนสำคัญที่เคยดำเนินการโดยรัฐให้แก่ภาคเอกชนเข้ามาลงทุน เพื่อรับมือกับแรงกดดันทางเศรษฐกิจอย่างหนักจากมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐอเมริกา อย่างไรก็ตาม ผู้นำคิวบายืนยันว่าการปฏิรูปครั้งนี้ไม่ใช่การแปรรูปทรัพย์สินของชาติทั้งหมด

รายละเอียดมาตรการปฏิรูป

ในการประชุมสมัชชาแห่งชาติที่เพิ่งสิ้นสุดลง สมาชิกรัฐสภาได้หารือถึงการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจหลายประการ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการ 176 ข้อ ที่ได้รับการอนุมัติเมื่อเดือนที่แล้ว โดยมีเป้าหมายเพื่อพลิกโฉมเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมของประเทศ มาตรการสำคัญที่ประกาศออกมาประกอบด้วย:

• การผ่อนคลายข้อจำกัดการใช้ที่ดินของรัฐ
• อนุญาตให้ธุรกิจเอกชนนำเข้าเชื้อเพลิงและยาได้
• อนุญาตให้บริษัทท่องเที่ยวเอกชนสามารถดำเนินกิจการในประเทศได้
• จัดตั้งเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษแห่งแรกสำหรับบริษัทต่างชาติในธุรกิจท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

ประธานาธิบดีมิเกล ดิแอซ-คาเนล กล่าวย้ำว่า การปฏิรูปนี้ไม่ได้ทำเพื่อเอาใจสหรัฐฯ และภาคส่วนที่สำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของชาติ เช่น การดูแลสุขภาพ วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม จะไม่ถูกแปรรูป "เราจะไม่นำระบบทุนนิยมที่เอารัดเอาเปรียบมาใช้ หรือแปรรูปทรัพย์สินของชาติครั้งใหญ่" เขากล่าว

การเปลี่ยนแปลงในภาคส่วนหลัก

การปฏิรูปครั้งนี้มุ่งเน้นไปที่ภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการคว่ำบาตร:

พลังงานและการนำเข้า

Ad

นายกรัฐมนตรีมานูเอล มาร์เรโร ครูซ เปิดเผยว่า รัฐบาลได้อนุมัติการร่วมทุนกับต่างชาติรายแรกเพื่อนำเข้าและจำหน่ายเชื้อเพลิงแล้ว นอกจากนี้ ธุรกิจคิวบาเกือบ 200 แห่ง ได้รับอนุญาตให้จำหน่ายเชื้อเพลิงในรูปแบบค้าส่งได้ ซึ่งถือเป็นการเปิดเสรีภาคพลังงานที่รัฐควบคุมอย่างเข้มงวดมานานหลายทศวรรษ นอกจากนี้ การผ่อนคลายข้อจำกัดกว่า 40 ข้อสำหรับภาคเอกชน จะช่วยให้บริษัทเอกชนสามารถนำเข้ายาท่ามกลางภาวะขาดแคลนอย่างรุนแรงในร้านยาของรัฐ

เกษตรกรรมและการท่องเที่ยว

สภาได้อนุมัติกฎหมายการเกษตรฉบับใหม่เพื่อลดขั้นตอนการให้สิทธิ์ใช้ประโยชน์ที่ดินของรัฐ ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 80% ของที่ดินทั้งประเทศ ขณะเดียวกันภาคการท่องเที่ยวที่ซบเซาอย่างหนัก โดยโรงแรมเกือบ 75% ต้องปิดตัวลง จะได้รับการกระตุ้นผ่าน 10 มาตรการใหม่ที่ส่งเสริมการลงทุนของเอกชน เช่น บริษัททัวร์ รถเช่า และธุรกิจท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

บริบทและแนวโน้มในอนาคต

การตัดสินใจปฏิรูปเศรษฐกิจอย่างจริงจังครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากที่คิวบาเผชิญกับการคว่ำบาตรด้านน้ำมันและมาตรการลงโทษระลอกใหม่จากสหรัฐฯ มาเป็นเวลากว่า 6 เดือน ซึ่งสร้างความกังวลต่อวิกฤตด้านมนุษยธรรมที่อาจขยายวงกว้างขึ้น แม้ในอดีตคิวบาเคยประกาศแผนปฏิรูปแต่ไม่ได้นำมาปฏิบัติจริงหรือยกเลิกในภายหลัง แต่ครั้งนี้เจ้าหน้าที่ยืนยันว่าได้เริ่มดำเนินการบางส่วนแล้ว

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีมาร์เรโรยอมรับว่าการดำเนินการตามข้อเสนอเหล่านี้ต้องใช้เวลา "ผลลัพธ์จะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป" เขากล่าว พร้อมเสริมว่า "จากนี้ไปคือช่วงที่สำคัญที่สุดและอาจจะยากที่สุด"