Story
Căng thẳng AI Mỹ-Trung leo thang, đe dọa nỗ lực hợp tác về an toàn
Những lời đe dọa trừng phạt của Mỹ nhắm vào các nhà phát triển AI Trung Quốc đang có nguy cơ làm chệch hướng các nỗ lực thiết lập đối thoại song phương về an toàn AI. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các mô hình AI ngày càng mạnh mẽ, làm gia tăng lo ngại về các vi phạm an ninh nghiêm trọng.
Cáo buộc và nguy cơ trừng phạt
Theo Reuters, các quan chức Mỹ đã cáo buộc phòng thí nghiệm AI Trung Quốc Moonshot đã "chưng cất" mô hình Kimi K3 của mình từ mô hình Fable 5 tiên tiến của Anthropic. Chưng cất là quá trình huấn luyện một mô hình AI bằng cách sử dụng kết quả đầu ra từ một mô hình cao cấp hơn để giảm chi phí. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo về khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt.
Bên cạnh đó, Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ cũng đang điều tra liệu các công ty Trung Quốc như Moonshot có đang truy cập bất hợp pháp vào chip tiên tiến của Mỹ để huấn luyện mô hình của họ hay không. Các động thái này cho thấy căng thẳng ngày càng tăng trong cuộc đua AI Mỹ-Trung, nơi cả hai bên đều xem AI tiên phong là tài sản chiến lược và rủi ro an ninh.
Đối thoại an toàn AI bị đe dọa
Các nhà phân tích cho rằng những cáo buộc này, cùng với thông tin Washington đang cân nhắc các hạn chế đối với các mô hình AI nguồn mở của Trung Quốc, có thể châm ngòi cho các biện pháp trả đũa và gây nguy hiểm cho cuộc đối thoại AI Mỹ-Trung dự kiến vào tháng 9.
Paul Triolo, một đối tác tại DGA-Albright Stonebridge Group, nhận định: "Tùy thuộc vào số lượng công ty Trung Quốc bị nhắm mục tiêu... các hành động trả đũa có khả năng làm đổ vỡ cả cuộc đối thoại AI và cuộc gặp thượng đỉnh vào tháng 9." Về phía mình, Bắc Kinh được cho là đang xem xét hạn chế quyền truy cập của người dùng nước ngoài vào các mô hình của họ như một biện pháp đáp trả.
AdRủi ro từ các mô hình AI tiên tiến
Các chuyên gia cho rằng hợp tác về tiêu chuẩn an toàn ngày càng trở nên cấp thiết khi các mô hình AI mạnh mẽ có thể bị lạm dụng cho các cuộc tấn công mạng hoặc các ứng dụng có hại khác. Khi các mô hình của cả hai nước đạt đến khả năng "tự cải tiến đệ quy" (RSI) – nơi hệ thống có thể tự động nâng cao năng lực của chính mình – việc hợp tác trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Đặc biệt, các mô hình nguồn mở (open-weight) cũng đặt ra những rủi ro lớn. Chúng có thể được tải xuống, sửa đổi và phân phối lại mà không có nhiều sự giám sát. Tại một diễn đàn AI ở Trung Quốc, Yoshua Bengio, một trong những "cha đẻ của AI", đã cảnh báo rằng các quyết định triển khai và chia sẻ mô hình nguồn mở là không thể đảo ngược và các biện pháp bảo vệ của chúng rất dễ bị gỡ bỏ.
Quan điểm trái chiều tại Hoa Kỳ
Trong nội bộ chính phủ và ngành công nghiệp AI của Mỹ, vẫn còn những ý kiến khác nhau về cách ứng phó với các mô hình từ Trung Quốc. Các công ty lớn như OpenAI và Anthropic đã vận động hành lang Washington chống lại các mô hình Trung Quốc có chi phí thấp hơn, cho rằng chúng có thể làm suy yếu mô hình kinh doanh của họ.
Tuy nhiên, Cố vấn AI của Nhà Trắng, David Sacks, lại cho rằng các phòng thí nghiệm hàng đầu của Mỹ "muốn chính phủ loại bỏ đối thủ cạnh tranh nguồn mở của họ" và ủng hộ cạnh tranh công bằng. Thực tế, các mô hình của Trung Quốc chiếm khoảng 60% lượng token sử dụng bởi các công ty Mỹ trên nền tảng OpenRouter, cho thấy mức độ phổ biến và sự phụ thuộc đáng kể.