Ả Rập Xê Út xây dựng liên minh phòng thủ nhằm ngăn chặn nguy cơ chiến tranh lan rộng

Ả Rập Xê Út đang xây dựng các liên minh phòng thủ khu vực trong nỗ lực ngăn chặn các cuộc tấn công từ Iran và mạng lưới đồng minh, đồng thời tránh bị kéo vào một cuộc chiến tranh quy mô lớn hơn. Các động thái này diễn ra trong bối cảnh vương quốc phải đối mặt với các mối đe dọa ngày càng tăng đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các tuyến vận tải biển quan trọng.

Bối cảnh leo thang

Trong những tuần gần đây, Ả Rập Xê Út đã phải hứng chịu các cuộc tấn công gây thiệt hại vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ trọng yếu từ Yemen và Iraq, cũng như các cuộc tấn công vào tàu thuyền của mình. Lực lượng Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 năm vào tháng trước, mở ra một mặt trận phía nam chống lại vương quốc.

Theo hãng tin Reuters, tình thế này đặt Riyadh vào một vị thế khó xử: làm thế nào để vừa răn đe các cuộc tấn công, vừa bảo vệ tầm nhìn kinh tế đầy tham vọng của mình mà không bị cuốn vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn trong khu vực. Aziz al-Ghashian, một nhà phân tích người Ả Rập Xê Út, cho biết: "Iran và các chi nhánh của họ nghĩ rằng Ả Rập Xê Út sẽ không đáp trả. Họ hiểu sự kiềm chế về cơ bản là một sự chấp nhận bị nhắm mục tiêu."

Các sáng kiến phòng thủ mới

Để đối phó, Ả Rập Xê Út đã khởi xướng hai nỗ lực phòng thủ chính:

Ad

• Hiệp ước phòng thủ Mecca: Tuần trước, Riyadh đã công bố một thỏa thuận quốc phòng chung với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan. Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết về mặt kỹ thuật, hiệp ước này tương tự như Điều 5 của NATO, yêu cầu các bên tham vấn để xác định hình thức hỗ trợ cho một quốc gia thành viên bị tấn công.
• Liên minh hàng hải Biển Đỏ: Vương quốc đang dẫn đầu nỗ lực thành lập một liên minh hàng hải đa quốc gia để bảo vệ các tuyến đường vận chuyển trên Biển Đỏ. Cho đến nay, 14 quốc gia trong khu vực đã tham gia, nhưng các nhà ngoại giao phương Tây cho biết các nước châu Âu vẫn đang cân nhắc do lo ngại có thể bị lôi kéo vào cuộc chiến ở Yemen.

Tác động và triển vọng

Các nhà phân tích cho rằng những liên minh này là cách Ả Rập Xê Út phát tín hiệu cho Iran rằng họ sẵn sàng đi xa hơn trên thang leo thang, ưu tiên các biện pháp ngoại giao trước khi chuyển sang hành động quân sự. Yasmine Farouk từ tổ chức Crisis Group mô tả các hiệp ước này là "những quả bóng thăm dò" và là các giai đoạn cuối cùng của chính sách răn đe và giảm leo thang.

Sự thay đổi trong chiến lược của Riyadh cũng được thể hiện qua việc lần đầu tiên công bố các cuộc không kích chung với Mỹ hai tuần trước, nhắm vào các nhóm dân quân ở Iraq mà họ cho là có liên quan đến các cuộc tấn công. Tuy nhiên, bất chấp việc ký kết hiệp ước phòng thủ mới, lực lượng Houthi vẫn tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của vương quốc, cho thấy những thách thức an ninh mà Ả Rập Xê Út vẫn phải đối mặt.