Chênh lệch giá diesel vượt 100 USD/thùng, lợi suất trái phiếu Mỹ đối mặt ngưỡng 5%

Chênh lệch giá crack diesel tại Mỹ, một thước đo quan trọng về lợi nhuận lọc dầu, đã lần đầu tiên đóng cửa trên mức 100 USD/thùng trong tuần này, báo hiệu một cuộc khủng hoảng nguồn cung thành phẩm dầu mỏ toàn cầu đang ngày càng trầm trọng. Diễn biến này, kết hợp với các yếu tố địa chính trị và nhu cầu vốn khổng lồ từ ngành AI, đang tạo ra áp lực tăng giá đáng kể đối với lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ, vốn được coi là "mỏ neo" cho việc định giá tài sản toàn cầu.

Lợi nhuận lọc dầu lập kỷ lục

Chênh lệch giá crack diesel, thể hiện mức chênh giữa giá dầu thô và giá dầu diesel thành phẩm, đã có lúc vượt mốc 102 USD/thùng trong phiên, theo dữ liệu từ Investing.com. Mức này cao hơn đáng kể so với kỷ lục trước đó là 89 USD/thùng được thiết lập vào tháng 10 năm 2022, thời điểm thị trường đối mặt với mùa đông đầu tiên sau khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra.

Sự leo thang của lợi nhuận lọc dầu cho thấy một nút thắt cổ chai nghiêm trọng trong hệ thống "dầu thô - lọc hóa - vận chuyển - tồn kho" trên toàn cầu. Các nhà máy lọc dầu đang hoạt động ở công suất cao để tận dụng lợi nhuận, thậm chí trì hoãn các đợt bảo trì định kỳ, làm tăng nguy cơ gián đoạn sản xuất ngoài kế hoạch.

"Khủng hoảng eo biển kép" và gián đoạn nguồn cung

Căng thẳng địa chính trị là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng thiếu hụt hiện nay. Sự gián đoạn vận chuyển qua Eo biển Hormuz và Eo biển Bab el-Mandeb—được gọi là "khủng hoảng eo biển kép"—đang kìm hãm dòng chảy của cả dầu thô và các sản phẩm tinh chế.

Nhiều yếu tố khác cũng đang làm trầm trọng thêm vấn đề nguồn cung:

Ad

• Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã khiến nhà sản xuất diesel hàng đầu thế giới này phải tạm thời cấm xuất khẩu.
• Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng ở Libya và Ả Rập Saudi tiếp tục làm giảm nguồn cung hiệu dụng.
• Mặc dù xuất khẩu của Mỹ ở mức kỷ lục, tồn kho diesel trong nước đã giảm xuống mức thấp nhất vào cuối tháng 8 kể từ năm 1996.

Áp lực lên lợi suất trái phiếu Mỹ

Giá diesel tăng cao có tác động trực tiếp và nhanh chóng đến chi phí vận tải, giá hàng hóa và kỳ vọng lạm phát. Điều này tạo ra lực đẩy lên lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tiến gần đến ngưỡng tâm lý quan trọng 5%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2007.

Sức ép này còn bị khuếch đại bởi hai dòng vốn lớn đang cạnh tranh trên thị trường nợ:

• Thâm hụt ngân sách của chính phủ Mỹ: Nhu cầu phát hành trái phiếu khổng lồ để tài trợ cho chi tiêu công.
• Làn sóng phát hành trái phiếu của ngành AI: Theo Goldman Sachs, các công ty công nghệ siêu quy mô (hyperscalers) như Alphabet và Amazon đã phát hành khoảng 194 tỷ USD trái phiếu trong năm nay để tài trợ cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu. Lượng cung trái phiếu doanh nghiệp khổng lồ này cạnh tranh trực tiếp với trái phiếu chính phủ, đẩy chi phí đi vay dài hạn lên cao hơn.

Đối với các nhà đầu tư, việc lợi suất trái phiếu dài hạn duy trì ở mức cao sẽ tiếp tục gây áp lực lên định giá của các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ và tiền mã hóa, đặc biệt là những tài sản được định giá dựa trên mô hình chiết khấu dòng tiền (DCF).