Giá cước vận tải biển chững lại, cổ phiếu ngành đối mặt rủi ro sau đợt tăng nóng

Giá cước vận tải container toàn cầu đang có dấu hiệu chững lại, cho thấy những rạn nứt đầu tiên trong đợt tăng giá kéo dài đã đẩy cổ phiếu ngành vận tải biển lên mức cao kỷ lục trong năm 2026. Mặc dù chỉ số tổng hợp vẫn cao hơn nhiều so với năm trước, sự phân hóa ngày càng rõ rệt giữa các tuyến vận tải đang đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đà tăng này.

Cú sốc địa chính trị và kỷ luật thị trường

Đợt tăng giá cước trong năm 2026 đã đi ngược lại dự báo của nhiều nhà phân tích, vốn cho rằng một làn sóng tàu mới sẽ được giao sẽ kéo giá cước giảm sâu. Thay vào đó, hai cú sốc địa chính trị đã định hình lại thị trường: căng thẳng Mỹ-Iran leo thang làm giảm hơn 80% lưu lượng tàu qua Eo biển Hormuz từ tháng 2 đến tháng 7, trong khi việc các tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng để tránh Biển Đỏ tiếp tục làm giảm công suất hiệu dụng toàn cầu, theo dữ liệu từ Scan Global Logistics.

Bên cạnh đó, các hãng tàu đã chủ động quản lý công suất để giữ giá. Theo CZApp, 14 chuyến tàu xuyên Thái Bình Dương đã bị hủy bỏ từ ngày 24/8 đến 13/9. Công suất vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc đến châu Âu cũng giảm gần 30% vào cuối tháng 8. Kết quả là, Chỉ số Container Thế giới của Drewry (WCI), dù ổn định, vẫn cao hơn 112% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thị trường phân hóa mạnh mẽ

Sự ổn định của chỉ số tổng hợp đang che giấu một sự khác biệt lớn giữa các tuyến đường. Trong tuần 37 năm 2026, chỉ số WCI của Drewry gần như không đổi ở mức 4.476 USD cho mỗi container 40 foot. Tuy nhiên, dữ liệu từ Shipping Telegraph cho thấy:

• Tuyến Thượng Hải - New York tăng 1%, lên 9.726 USD.
• Các tuyến Á - Bắc Âu và Địa Trung Hải lại giảm 7%.

Ad

Sự phân hóa rõ rệt nhất nằm ở các tuyến Á - Nam Mỹ. Theo CZApp, từ ngày 3/8 đến 1/9, giá cước tuyến Thượng Hải - Santos (Brazil) đã tăng vọt 52,5%, trong khi tuyến đến Bờ Tây Nam Mỹ tăng 53,7%. Sự khác biệt này cho thấy các nhà đầu tư cần phân tích sâu hơn vào từng thị trường ngách thay vì chỉ nhìn vào chỉ số chung.

Triển vọng trái chiều cho nhà đầu tư

Sự tăng giá cước đã thúc đẩy mạnh mẽ cổ phiếu của các hãng tàu. Cổ phiếu của A.P. Moller-Maersk đã tăng gần 60% từ đầu năm đến nay, trong khi Zim Integrated Shipping (ZIM) và Euroseas (ESEA) cũng ghi nhận mức tăng lần lượt khoảng 55% và 48%.

Tuy nhiên, giới phân tích đang chia rẽ về triển vọng. Kịch bản lạc quan cho rằng gián đoạn địa chính trị và kỷ luật của các hãng tàu sẽ tiếp tục hỗ trợ giá cước. Ngược lại, kịch bản bi quan, được trích dẫn bởi TTNews, cảnh báo rằng "mức lợi nhuận/giá cước hiện tại là không bền vững", đặc biệt nếu giá cước tuyến Á-Âu tiếp tục giảm.

Các nhà đầu tư đang theo dõi chặt chẽ hai sự kiện sắp tới: nhu cầu gom hàng trước Tuần lễ Vàng của Trung Quốc vào đầu tháng 10 có thể hỗ trợ giá cước trong ngắn hạn, và quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào ngày 16-17/9 có thể ảnh hưởng đến chi phí vận tải và nhu cầu nhập khẩu của Mỹ. Bất kỳ tiến triển ngoại giao nào liên quan đến Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố khó lường có thể thay đổi toàn bộ cục diện thị trường.