Story
Người đứng đầu BIS cảnh báo bùng nổ AI gây ra rủi ro ổn định tài chính mới
Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những rủi ro mới cho ổn định tài chính, theo ông Pablo Hernandez de Cos, người đứng đầu Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS). Ông cho biết quy mô chi tiêu cho cơ sở hạ tầng liên quan đã đủ lớn để tác động đến các điều kiện kinh tế toàn cầu.
Quy mô đầu tư và rủi ro tiềm ẩn
BIS ước tính năm công ty công nghệ lớn nhất thế giới sẽ đầu tư hơn 1 nghìn tỷ USD vào AI trong giai đoạn 2025-2026. Trong khi đó, các dự báo của ngành cho thấy đầu tư AI toàn cầu có thể tăng từ khoảng 500 tỷ USD hiện nay lên tới 4 nghìn tỷ USD vào năm 2030.
Phát biểu tại một hội nghị do ngân hàng trung ương Ấn Độ tổ chức, ông Hernandez de Cos cảnh báo rằng sự bùng nổ AI ngày càng được tài trợ thông qua nợ và tín dụng tư nhân thay vì lợi nhuận doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh rằng cơ cấu tài trợ này "thiếu minh bạch và có tính liên kết cao", do đó cần được giám sát chặt chẽ.
Ông cũng chỉ ra các lỗ hổng tiềm tàng từ việc định giá cao, sự tập trung của thị trường và các cấu trúc tài chính mờ ám nếu lợi nhuận doanh nghiệp không đạt được như kỳ vọng. Ông ví von xu hướng hiện tại với các bong bóng đầu tư trong quá khứ như kỷ nguyên mở rộng đường sắt và sự bùng nổ dotcom.
Tác động đến kinh tế vĩ mô và chính sách
AdĐối với các ngân hàng trung ương, AI không làm thay đổi nhiệm vụ chính sách tiền tệ nhưng lại khiến việc diễn giải nền kinh tế trở nên khó khăn hơn. Nguyên nhân là do AI tác động đồng thời đến cả phía cầu, phía cung và thị trường tài chính.
Tuy nhiên, sự bùng nổ AI cũng đang thay đổi dòng chảy thương mại toàn cầu. Các nền kinh tế gắn liền với chuỗi cung ứng công nghệ như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia và Đài Loan đã được hưởng lợi từ giá xuất khẩu chip và thiết bị AI cao hơn.
Năng suất và thị trường lao động
Ông Hernandez de Cos đã chỉ ra bằng chứng cho thấy AI tạo sinh có thể thúc đẩy năng suất một cách đáng kể. Các nghiên cứu đã ghi nhận mức tăng từ 10% đến 65% trong các tác vụ cụ thể, đặc biệt là trong lĩnh vực lập trình, tư vấn và viết lách chuyên nghiệp. Các ước tính hiện tại cho thấy AI có thể nâng mức tăng trưởng năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) lên khoảng 0,5 điểm phần trăm mỗi năm.
Mặc dù AI có thể nâng cao năng suất của người lao động, nó cũng có thể thay thế các công việc nhận thức mang tính lặp lại. Ông cho biết tình trạng mất việc làm cho đến nay vẫn còn hạn chế, nhưng các dấu hiệu đang xuất hiện trong các vai trò như dịch vụ khách hàng, lập trình và hành chính, khiến việc đào tạo lại và nâng cao kỹ năng trở nên ngày càng quan trọng.