BIS เตือน กระแส AI บูมสร้างความเสี่ยงใหม่ต่อเสถียรภาพทางการเงินโลก

นายปาโบล เอร์นันเดซ เด กอส ผู้ว่าการธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ (BIS) กล่าวเตือนว่า การเติบโตอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังก่อให้เกิดความเสี่ยงใหม่ๆ ต่อเสถียรภาพทางการเงินโลก เนื่องจากการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องมีขนาดใหญ่พอที่จะส่งผลกระทบต่อสภาวะเศรษฐกิจโลกได้

การลงทุนมหาศาลและความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่

BIS ประเมินว่าบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ 5 แห่งของโลกจะลงทุนใน AI มากกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ในระหว่างปี 2025 ถึง 2026 ขณะที่การคาดการณ์ของอุตสาหกรรมชี้ว่าการลงทุนด้าน AI ทั่วโลกอาจเติบโตจากประมาณ 5 แสนล้านดอลลาร์ในปัจจุบัน เป็นสูงถึง 4 ล้านล้านดอลลาร์ ภายในปี 2030

นายเอร์นันเดซ เด กอส ตั้งข้อสังเกตว่าการเติบโตของ AI ในปัจจุบันมีการระดมทุนผ่านหนี้สินและสินเชื่อภาคเอกชน (Private Credit) มากขึ้น แทนที่จะมาจากกำไรของบริษัท ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากแหล่งเงินทุนส่วนใหญ่ยังคง "มีความคลุมเครือและเชื่อมโยงกันอย่างซับซ้อน"

เขากล่าวว่าการประเมินมูลค่าที่สูงเกินจริง การกระจุกตัวของตลาด และโครงสร้างทางการเงินที่ซับซ้อน อาจสร้างความเปราะบางได้หากผลกำไรของบริษัทไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง พร้อมทั้งเปรียบเทียบกับภาวะฟองสบู่ในอดีต เช่น ยุคการขยายตัวของรถไฟ และฟองสบู่ดอทคอม

Ad

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและตลาดแรงงาน

แม้ว่า AI จะมีศักยภาพในการเพิ่มผลิตภาพได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยผลการศึกษาบางชิ้นพบว่า Generative AI สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในงานเฉพาะทางได้ระหว่าง 10% ถึง 65% โดยเฉพาะงานด้านการเขียนโค้ด การให้คำปรึกษา และการเขียนเชิงวิชาชีพ แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะเข้ามาแทนที่แรงงานในงานที่ต้องใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์แบบซ้ำๆ

นายเอร์นันเดซ เด กอส กล่าวว่า ขณะนี้การสูญเสียตำแหน่งงานยังอยู่ในวงจำกัด แต่เริ่มมีสัญญาณปรากฏให้เห็นในกลุ่มงานบริการลูกค้า การเขียนโปรแกรม และงานธุรการ ทำให้การฝึกอบรมและเพิ่มทักษะใหม่ (reskilling) มีความสำคัญมากขึ้น

สำหรับธนาคารกลาง แม้ว่า AI จะไม่เปลี่ยนภารกิจหลักด้านนโยบายการเงิน แต่ทำให้การวิเคราะห์และคาดการณ์เศรษฐกิจทำได้ยากขึ้น เนื่องจาก AI ส่งผลกระทบต่อทั้งอุปสงค์ อุปทาน และตลาดการเงินไปพร้อมๆ กัน