วิกฤตคอขวดคู่หนุนหุ้นโรงกลั่นพุ่งแรง ส่วนต่างราคาแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์

สถานการณ์ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางได้ก่อให้เกิด "วิกฤตคอขวดคู่" (Dual Chokepoint Crisis) ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อห่วงโซ่อุปทานพลังงานโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งตลาดผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูป ส่งผลให้ส่วนต่างราคาการกลั่น (Crack Spread) และราคาหุ้นของบริษัทโรงกลั่น โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกา พุ่งทะยานสู่ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์

วิกฤตการณ์คอขวดดัน Crack Spread พุ่ง

ความขัดแย้งได้สร้างปัญหาคอขวดในเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญสองแห่งพร้อมกัน คือ ช่องแคบฮอร์มุซ และ ช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซ LNG ราว 1 ใน 5 ของโลกก่อนเกิดความขัดแย้ง ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่าการสัญจรของเรือบรรทุกสินค้าผ่านช่องแคบฮอร์มุซลดลงอย่างมาก จากปกติกว่า 130 ลำต่อวัน เหลือเพียง 5 ลำในวันที่ 15 สิงหาคม และไม่มีเลยในวันที่ 16 สิงหาคม

วิกฤตการณ์นี้ได้เปลี่ยนจุดสนใจของตลาดจากการขาดแคลนน้ำมันดิบไปสู่การขาดแคลนกำลังการกลั่นและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปแทน ส่งผลให้ ส่วนต่างราคาการกลั่น (Crack Spread) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดความสามารถในการทำกำไรของโรงกลั่น พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ดัชนีอ้างอิง WTI 3-2-1 Crack Spread พุ่งขึ้นไปใกล้ระดับ 59 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่าจากระดับในเดือนมกราคม และสูงกว่าค่าเฉลี่ยในช่วงปี 2010-2021 ซึ่งอยู่ที่เพียง 19 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลอย่างมาก

หุ้นโรงกลั่นสหรัฐฯ รับอานิสงส์เต็มที่

โรงกลั่นในสหรัฐฯ กลายเป็นผู้ที่ได้รับประโยชน์สูงสุดจากสถานการณ์นี้ เนื่องจากมีความพร้อมด้านอุปทานน้ำมันดิบจากอเมริกาเหนือ มีเทคโนโลยีการกลั่นที่ทันสมัย และสามารถส่งออกผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปที่กำลังขาดแคลนทั่วโลก เช่น ดีเซล เบนซิน และน้ำมันเครื่องบิน เพื่อเปลี่ยนภาวะขาดแคลนให้กลายเป็นกระแสเงินสดมหาศาล

Ad

ผลประกอบการและราคาหุ้นสะท้อนภาพดังกล่าวอย่างชัดเจน:

• หุ้นของโรงกลั่นยักษ์ใหญ่ 3 แห่ง ได้แก่ Marathon Petroleum (MPC), Valero Energy (VLO) และ HF Sinclair ปรับตัวขึ้นมากกว่า 80% ตั้งแต่ต้นปีจนถึงปัจจุบัน เทียบกับดัชนี S&P 500 ที่ปรับตัวขึ้นเพียง 11%
• ดัชนี S&P 500 Oil & Gas Refining & Marketing ซึ่งประกอบด้วยหุ้นโรงกลั่นหลัก พุ่งขึ้นถึง 104% ในปีนี้
• ในไตรมาสที่ 2 บริษัท Marathon Petroleum, Phillips 66 และ Valero Energy มีกำไรรวมกันสูงถึงประมาณ 1.26 หมื่นล้านดอลลาร์

ความเสี่ยงจากการกลับสู่ค่าเฉลี่ย

แม้ว่าผลกำไรจะอยู่ในระดับสูงเป็นประวัติการณ์ แต่นักวิเคราะห์เตือนว่าภาวะดังกล่าวอาจไม่ยั่งยืน เนื่องจากกำไรส่วนเกินนี้ขับเคลื่อนโดย "ค่าพรีเมียมความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์" (Geopolitical Risk Premium) ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว หากสถานการณ์คลี่คลายลงและมีการบรรลุข้อตกลงหยุดยิง ส่วนต่างราคาการกลั่นและราคาหุ้นโรงกลั่นอาจปรับตัวลดลงอย่างรุนแรง

Carter Worth นักวิเคราะห์อาวุโสจาก WorthCharting ชี้ว่า ดัชนีหุ้นโรงกลั่นได้ปรับตัวสูงกว่าเส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ 150 วัน (150-day moving average) ถึง 41% ซึ่งในอดีตเคยเกิดขึ้นเพียง 5 ครั้ง และทุกครั้งหลังจากนั้น ผลตอบแทนในช่วง 6 เดือนถัดมาล้วนติดลบ โดยมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ -10.1% นี่เป็นสัญญาณว่าตลาดอาจร้อนแรงเกินไปและมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดการปรับฐาน (Mean Reversion) ซึ่งเป็นลักษณะปกติของอุตสาหกรรมที่เป็นวัฏจักร