วิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ดันอุปทานน้ำมันโลกเกือบครึ่งหนึ่งมาจากเขตความขัดแย้ง

การคำนวณของสำนักข่าวรอยเตอร์สเผยให้เห็นว่า เกือบครึ่งหนึ่งของอุปทานน้ำมันทั่วโลกในปี 2569 มาจากประเทศที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากการโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มต้นขึ้นเมื่อหกเดือนก่อน และได้จุดชนวนวิกฤตอุปทานน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดเป็นประวัติการณ์

วิกฤตอุปทานซ้อนวิกฤต

ข้อมูลจากทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ที่รอยเตอร์สรวบรวมชี้ว่า ประเทศที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งต่างๆ ซึ่งรวมถึงสงครามในอิหร่าน, รัสเซีย-ยูเครน, ความไม่สงบในลิเบีย และข้อจำกัดการส่งออกของเวเนซุเอลา มีกำลังการผลิตน้ำมันรวมกันประมาณ 45 ล้านบาร์เรลต่อวัน (bpd) ในปี 2568 คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 43% ของอุปทานทั่วโลก

ความขัดแย้งเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งหมด แต่ได้ส่งผลกระทบต่อเนื่องกัน โดยสงครามรัสเซีย-ยูเครนได้บีบให้ต้องลดกำลังการผลิตและการกลั่น ขณะที่สถานการณ์ในลิเบียและมาตรการของสหรัฐฯ ต่อเวเนซุเอลายิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อตลาด

ผลกระทบต่อตลาดโลกและโรงกลั่น

นักวิเคราะห์ประเมินว่า ภาวะชะงักงันของอุปทานน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 5 ถึง 7 ล้านบาร์เรลต่อวัน แม้จะมีความพยายามลักลอบส่งออกผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่ความเสี่ยงต่อการขนส่งโดยรวมยังคงอยู่ในระดับสูง ดังที่เห็นได้จากการโจมตีในทะเลแดงและใกล้คลองสุเอซของอียิปต์เมื่อเดือนกรกฎาคม

Ad

นอกจากนี้ ความขัดแย้งในอ่าวเปอร์เซียและยูเครนยังส่งผลให้กำลังการกลั่นทั่วโลกลดลงประมาณหนึ่งในสิบ การโจมตีโรงกลั่นในรัสเซียโดยยูเครนทำให้รัสเซียเผชิญกับภาวะขาดแคลนเชื้อเพลิงภายในประเทศ และต้องประกาศห้ามส่งออกน้ำมันเบนซินและดีเซล ซึ่งยิ่งทำให้ตลาดเชื้อเพลิงโลกตึงตัวมากขึ้น

แรงกดดันต่อเศรษฐกิจและปริมาณสำรอง

ราคาเชื้อเพลิงที่พุ่งสูงขึ้นได้กลายเป็นปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนอัตราเงินเฟ้อ ส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมสูงขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันให้หนี้สาธารณะของสหรัฐฯ พุ่งแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 40 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่ราคาดีเซลในสหรัฐฯ ก็ทำสถิติสูงสุดใหม่เช่นกัน

เพื่อบรรเทาผลกระทบ IEA ได้ระบายน้ำมันจากคลังสำรองฉุกเฉินในปริมาณที่เป็นประวัติการณ์ ซึ่งขณะนี้การระบายน้ำมันดังกล่าวใกล้จะเสร็จสิ้นแล้ว แต่ปริมาณน้ำมันคงคลังทั่วโลกยังคงลดลงอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางของสถานการณ์อุปทานพลังงานในปัจจุบัน