จีนคุมเข้มความมั่งคั่งนอกประเทศ รับมือแรงกดดันด้านภาษีและเงินทุนไหลออก

จีนกำลังยกระดับการกำกับดูแลความมั่งคั่งที่อยู่นอกประเทศอย่างเข้มงวดขึ้น เพื่อจัดการกับช่องโหว่ทางภาษีและเพิ่มการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ท่ามกลางแรงกดดันด้านการคลังและภาวะเงินทุนไหลออกที่เพิ่มสูงขึ้น ตามการวิเคราะห์ของ Barclays

Barclays ระบุว่ามาตรการเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในภาพใหญ่เพื่อเสริมสร้างการบริหารจัดการเงินทุนเคลื่อนย้าย และรักษาสภาพคล่องไว้ในระบบการเงินของจีนมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ธนาคารมองว่านี่ไม่ใช่การกลับลำนโยบายเปิดประเทศของจีนแต่อย่างใด

สาเหตุเบื้องหลังการคุมเข้ม

Barclays ชี้ให้เห็นถึง 3 ปัจจัยหลักที่ผลักดันให้รัฐบาลจีนต้องเพิ่มความเข้มงวดในครั้งนี้

• แรงกดดันด้านการคลัง: รายได้ทางการคลังของจีน ซึ่งรวมถึงรายได้จากการขายที่ดิน ลดลงเหลือประมาณ 20% ของ GDP ในปี 2025 จากระดับ 26% ในปี 2021 ขณะที่รายจ่ายภาครัฐยังคงอยู่ที่ระดับใกล้เคียง 29% ของ GDP ทำให้การจัดเก็บภาษีจากสินทรัพย์นอกประเทศ เช่น ทรัสต์และประกัน เป็นเป้าหมายสำคัญ
• เงินทุนไหลออก: ในปี 2025 จีนเผชิญกับภาวะเงินทุนไหลออกสุทธิสูงถึงเกือบ 780,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งสูงกว่าสถิติเดิมในปี 2015 ที่ราว 630,000 ล้านดอลลาร์ สาเหตุหลักมาจากผลตอบแทนการลงทุนในประเทศที่อ่อนแอ ปัญหาในภาคอสังหาริมทรัพย์ และความต้องการกระจายการลงทุนไปยังต่างประเทศ
• เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: รัฐบาลปักกิ่งต้องการรักษาเงินออมในประเทศและผลักดันเงินทุนไปสู่ภาคส่วนยุทธศาสตร์ที่สำคัญ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เซมิคอนดักเตอร์ การผลิตขั้นสูง และเทคโนโลยีสีเขียว

มาตรการและเป้าหมายหลัก

ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา จีนได้ออกมาตรการที่เป็นรูปธรรมหลายอย่าง ซึ่งรวมถึงการออกกฎเกณฑ์ใหม่เพื่อเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 20% สำหรับกำไรจากการโอนสินทรัพย์เข้าทรัสต์นอกอาณาเขต (Offshore Trusts) และรายได้ประจำปีจากทรัสต์ดังกล่าวในเดือนกรกฎาคม รวมถึงการตรวจสอบรายได้จากกรมธรรม์ประกันภัยในต่างประเทศที่เข้มงวดขึ้นในเดือนสิงหาคม

Ad

ศูนย์กลางความมั่งคั่งนอกประเทศของจีนส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในฮ่องกงและสิงคโปร์ โดย Barclays ประเมินจากข้อมูลของ Boston Consulting Group ว่าฮ่องกงครองสัดส่วนประมาณ 61% และสิงคโปร์ประมาณ 13% ในปี 2025 ฮ่องกงมีสินทรัพย์ข้ามพรมแดนเกือบ 2.9 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้เป็นศูนย์กลางความมั่งคั่งนอกประเทศที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีเงินทุนจากจีนแผ่นดินใหญ่เป็นแหล่งที่มาหลัก

ผลกระทบต่อตลาดและแนวโน้มในอนาคต

Barclays คาดการณ์ว่าผลกระทบโดยตรงในระดับมหภาคต่อฮ่องกงจะอยู่ในระดับที่ "จัดการได้และเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป" แม้จะมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับความมั่งคั่งของจีนก็ตาม ธนาคารประเมินว่าสินทรัพย์ประเภททรัสต์และประกันนอกประเทศที่เชื่อมโยงกับจีนมีมูลค่าราว 500,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เทียบกับสินทรัพย์ภายใต้การบริหาร (AUM) ทั้งหมดของฮ่องกงที่ประมาณ 5.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

ในขณะเดียวกัน ฮ่องกงกำลังออกมาตรการเพื่อดึงดูดเงินทุนใหม่ๆ เช่น การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่กองทุนเฮดจ์ฟันด์ ผู้จัดการสินเชื่อภาคเอกชน และนักลงทุนสินทรัพย์ดิจิทัล รวมถึงการดึงดูดกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติและสำนักงานครอบครัว (Family Offices) จากกลุ่มประเทศอ่าวอาหรับ

อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญคือมาตรการเหล่านี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการบังคับใช้กฎหมายที่กว้างขวางขึ้นหรือไม่ ซึ่งในอนาคตอาจขยายขอบเขตการตรวจสอบไปถึงรายได้ในต่างประเทศของผู้ส่งออก รายได้จากการลงทุนในต่างประเทศ และอาจรวมถึงการพิจารณาเก็บภาษีมรดกในระยะยาว