Story
IMO kêu gọi các quốc gia bác bỏ nỗ lực kiểm soát Eo biển Hormuz của Iran
Hội đồng điều hành của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã nhất trí rằng các quốc gia nên bác bỏ các nỗ lực của Iran nhằm áp đặt chủ quyền lên Eo biển Hormuz và quyết định đơn phương của Tehran về việc thành lập một cơ quan để kiểm soát giao thông qua tuyến đường thủy này.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Iran và Hoa Kỳ, bao gồm các cuộc không kích và tấn công vào tàu bè, làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của nguồn cung dầu mỏ và hoạt động vận tải biển toàn cầu.
Quyết định của Hội đồng IMO
Trong một quyết định không mang tính ràng buộc được thông qua hôm thứ Sáu, Hội đồng điều hành gồm 40 thành viên của IMO đã "lên án mạnh mẽ" quyết định của Iran về việc "thành lập một thực thể có mục đích kiểm soát giao thông qua eo biển".
Theo văn bản quyết định, Hội đồng kêu gọi các quốc gia thành viên:
- Không công nhận "yêu sách chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz".
- Không công nhận các khẳng định của Iran về quyền tài phán đối với các vùng biển của quốc gia thứ ba trong và xung quanh eo biển, vốn vi phạm chủ quyền và quyền tài phán của các quốc gia này.
- Không công nhận bất kỳ quyết định nào của Iran nhằm "đóng cửa, cản trở, gây khó khăn hoặc can thiệp vào hàng hải quốc tế và quyền quá cảnh".
Lập trường của Iran
AdPhía Iran đã bác bỏ các cáo buộc, cho rằng chúng "mang động cơ chính trị, có chọn lọc và không có cơ sở pháp lý". Phái đoàn Iran tại IMO tuyên bố rằng các biện pháp được thực hiện là nhằm duy trì an toàn và an ninh hàng hải, không phải là hành động đóng cửa eo biển.
Tehran lập luận rằng họ không phải là một bên tham gia Công ước quốc tế về luật biển của Liên Hợp Quốc (UNCLOS) và do đó "không bị ràng buộc bởi chế độ dựa trên hiệp ước này". Trước đó, một cơ quan mới được Iran thành lập có tên là Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư đã ra thông báo vào tháng 6 rằng không tàu nào được phép đi qua tuyến đường thủy này "mà không có giấy phép thông hành hợp lệ" do cơ quan này cấp.
Bối cảnh và Tác động thị trường
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hoạt động hàng hải qua đây đều có thể gây ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu và làm tăng chi phí vận chuyển.
Những căng thẳng gần đây giữa Hoa Kỳ và Iran đã làm nổi bật sự mong manh của các tuyến đường cung cấp năng lượng. Quyết định của IMO, mặc dù không ràng buộc, nhưng đã gửi một thông điệp chính trị mạnh mẽ và phản ánh sự lo ngại của cộng đồng quốc tế về các hành động đơn phương có thể gây nguy hiểm cho tự do hàng hải.