Iran tấn công các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Vùng Vịnh, thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ

Lực lượng vũ trang Iran đã tiến hành các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ tại các quốc gia Vùng Vịnh vào thứ Năm, một động thái trả đũa sau các cuộc không kích của Mỹ vào các tỉnh ven biển phía nam và phía đông của Iran. Sự việc này đã phá vỡ hoàn toàn thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài ba tuần giữa hai bên.

Sự leo thang căng thẳng diễn ra trong bối cảnh Iran tổ chức lễ an táng cho Lãnh đạo Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích vào ngày 28 tháng 2, ngày đầu tiên của cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng.

Diễn biến leo thang quân sự

Quân đội Iran, trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước đăng tải, cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các hệ thống phòng thủ Patriot của Mỹ ở Kuwait, một cơ sở cảnh báo sớm ở Qatar và một kho nhiên liệu của quân đội Mỹ ở Bahrain. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo sau đó tuyên bố đã bắn 10 tên lửa đạn đạo vào căn cứ quân sự Azraq ở Jordan, nơi các lực lượng Mỹ đồn trú.

• Kuwait xác nhận lực lượng vũ trang của họ đã đánh chặn một tên lửa hành trình, ba tên lửa đạn đạo và 10 máy bay không người lái, khiến một người bị thương do mảnh vỡ rơi xuống.
• Jordan cũng báo cáo đã đánh chặn tám tên lửa sau khi còi báo động vang lên, không có thiệt hại hay thương vong.

Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) hôm thứ Tư cho biết lực lượng của họ đã tấn công khoảng 90 mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm hệ thống phòng không và các kho chứa tên lửa, để trả đũa cho việc Iran tấn công các tàu chở dầu trước đó. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã "kết thúc" và cảnh báo rằng "nếu điều đó xảy ra lần nữa, mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn nhiều".

Tác động đến Eo biển Hormuz và thị trường dầu mỏ

Ad

Căng thẳng gia tăng ngay lập tức gây lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu trước chiến tranh. Giá dầu đã tăng vọt trước những lo ngại này nhưng sau đó đã giảm trở lại trong phiên giao dịch ngày thứ Năm.

Cả hai bên đều đưa ra những tuyên bố trái ngược nhau về quyền kiểm soát eo biển. Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran cho biết sự can thiệp của Mỹ đang làm gián đoạn việc mở lại tuyến đường thủy và khẳng định việc đi lại sẽ chỉ được thực hiện theo sự sắp xếp của Tehran. Ngược lại, quân đội Mỹ tuyên bố Iran không kiểm soát tuyến đường thủy và cho biết họ đã hỗ trợ quá cảnh an toàn cho hơn 800 tàu thương mại và 380 triệu thùng dầu thô kể từ đầu tháng 5.

Bối cảnh và phản ứng quốc tế

Bất chấp các hành động quân sự, một quan chức Mỹ thứ hai cho biết Washington vẫn cam kết tìm kiếm một giải pháp với Iran và "các cuộc đàm phán kỹ thuật vẫn tiếp tục". Tuy nhiên, các cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau đã làm suy yếu nghiêm trọng các nỗ lực ngoại giao.

Các quốc gia trong khu vực đã bày tỏ quan ngại sâu sắc. Qatar, nơi có căn cứ lớn nhất của Mỹ trong khu vực, đã lên án các cuộc tấn công vào tàu thương mại nhưng cũng kêu gọi quay trở lại con đường ngoại giao. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ và Oman cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh leo thang quân sự hơn nữa trong các cuộc điện đàm riêng với người đồng cấp Iran.