ชิ้นส่วนจรวด SpaceX เตรียมพุ่งชนดวงจันทร์วันพุธนี้ ตอกย้ำความกังวลปัญหาขยะอวกาศ

ชิ้นส่วนจรวดท่อนที่สองของ SpaceX ที่ลอยอยู่ในอวกาศมาตั้งแต่ปีที่แล้ว กำลังจะพุ่งเข้าชนพื้นผิวดวงจันทร์ด้วยความเร็วสูงในช่วงเช้าวันพุธนี้ตามเวลาท้องถิ่นสหรัฐฯ เหตุการณ์นี้เป็นการชนโดยไม่ได้ตั้งใจ และได้เน้นย้ำถึงความท้าทายที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับปัญหาขยะอวกาศในยุคที่การสำรวจอวกาศเชิงพาณิชย์กำลังเติบโต

รายละเอียดของเหตุการณ์

วัตถุดังกล่าวคือจรวดท่อนที่สองของ Falcon 9 ซึ่งมีขนาดเท่ารถโรงเรียนและมีน้ำหนัก 4 เมตริกตัน (4,000 กิโลกรัม) แหล่งข่าวรอยเตอร์สรายงานว่าจรวดชิ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของภารกิจส่งยานลงจอดบนดวงจันทร์ของบริษัท Firefly Aerospace เมื่อเดือนมกราคม 2025

คาดว่าการพุ่งชนจะเกิดขึ้นในวันพุธ เวลาประมาณ 2:35 น. ตามเวลาตะวันออกของสหรัฐฯ (0635 GMT) โดยจะชนพื้นผิวด้วยความเร็ว 8,690 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (5,400 ไมล์ต่อชั่วโมง) บริเวณหลุมอุกกาบาต Einstein Crater ซึ่งอยู่ทางขอบด้านตะวันตกของดวงจันทร์ การชนครั้งนี้จะทำให้เกิดฝุ่นดวงจันทร์ฟุ้งกระจาย แต่คาดว่าจะสังเกตได้ยากจากโลกด้วยตาเปล่า

สาเหตุและบริบท

โดยปกติแล้ว จรวดท่อนที่สองจะตกกลับสู่ชั้นบรรยากาศโลกและเผาไหม้จนหมด หรือตกลงในมหาสมุทร แต่เนื่องจากภารกิจนี้ต้องการแรงขับสูงกว่าปกติเพื่อส่งยานไปยังดวงจันทร์ ทำให้ชิ้นส่วนจรวดนี้ยังคงลอยอยู่ในอวกาศ จนกระทั่งปัจจัยทางธรรมชาติ เช่น กิจกรรมของดวงอาทิตย์และแรงโน้มถ่วง ได้ส่งผลให้วงโคจรของมันเบนเข้าหาดวงจันทร์

Ad

จูเลียนา ไชแมน ผู้อำนวยการโครงการวิทยาศาสตร์ของ NASA และโครงการ Dragon ของ SpaceX กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า "สิ่งที่เกิดขึ้นคือการผสมผสานระหว่างกิจกรรมของดวงอาทิตย์และแรงโน้มถ่วงที่ทำให้มันเข้าสู่เส้นทางไปยังดวงจันทร์" ด้าน บิล เกรย์ ผู้สร้างซอฟต์แวร์ทางดาราศาสตร์ ให้ความเห็นว่าเหตุการณ์นี้อาจมีประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์อยู่บ้าง แต่ก็ "ชี้ให้เห็นถึงความไม่ใส่ใจในการกำจัดชิ้นส่วนอวกาศที่เหลือใช้ (ขยะอวกาศ)"

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมอวกาศ

เหตุการณ์ขยะอวกาศพุ่งชนดวงจันทร์นั้นเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แต่ก็เคยมีกรณีจรวดของจีนพุ่งชนดวงจันทร์เมื่อเดือนมีนาคม 2022 เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นในขณะที่หลายประเทศและบริษัทเอกชนกำลังวางแผนภารกิจสู่ดวงจันทร์มากขึ้น รวมถึงโครงการอาร์ทิมิส (Artemis program) ของ NASA ที่มีเป้าหมายสร้างฐานบนดวงจันทร์และส่งมนุษย์อวกาศไปประจำการ

ความกังวลเกี่ยวกับขยะอวกาศที่อาจเป็นอันตรายต่อสินทรัพย์และภารกิจในอนาคตบนดวงจันทร์จึงเพิ่มสูงขึ้น รายงานระบุว่า NASA และ SpaceX กำลังหารือถึงแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้อีกในอนาคต ซึ่งอาจนำไปสู่มาตรฐานการปฏิบัติงานที่เข้มงวดขึ้นสำหรับภารกิจในอวกาศห้วงลึก เพื่อรับประกันความปลอดภัยและความยั่งยืนของการสำรวจอวกาศในระยะยาว