อิหร่านขยายแนวรบ กดดันสหรัฐฯ ผ่านเส้นทางการค้าสำคัญ หวังชิงความได้เปรียบในการเจรจา

อิหร่านกำลังเดิมพันว่าสามารถสร้างแรงกดดันเหนือกว่าสหรัฐฯ ได้ ด้วยการเปลี่ยนเส้นทางการค้า, ช่องทางการเดินเรือ และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในตะวันออกกลางให้กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ เพื่อเพิ่มต้นทุนในการเผชิญหน้าอย่างต่อเนื่อง ตามการวิเคราะห์ของเจ้าหน้าที่ในกลุ่มประเทศอ่าวและผู้เชี่ยวชาญที่อ้างอิงโดยรอยเตอร์

กลยุทธ์ยกระดับความขัดแย้ง

แทนที่จะแสวงหาชัยชนะทางทหารอย่างเด็ดขาด เตหะรานกำลังดำเนินกลยุทธ์ "การยกระดับความขัดแย้งอย่างมีการควบคุม" (calibrated escalation) เพื่อขยายวงของความขัดแย้งโดยไม่ให้บานปลายไปสู่สงครามเต็มรูปแบบ เป้าหมายคือการโน้มน้าวให้สหรัฐฯ และพันธมิตรเห็นว่าการควบคุมวิกฤตการณ์มีต้นทุนสูงกว่าการยอมรับข้อเรียกร้องของอิหร่าน

Michael Knights จากสถาบันวอชิงตันให้ความเห็นว่า "อิหร่านพยายามยกระดับการเผชิญหน้าให้เหนือกว่าสหรัฐฯ มาโดยตลอด ด้วยการขยายทางเลือกในการตอบโต้... ข้อได้เปรียบที่สำคัญของพวกเขาไม่ใช่การทำร้ายอเมริกาหรืออิสราเอล แต่คือความสามารถในการสร้างความเสียหายต่อรัฐในภูมิภาคและเศรษฐกิจโลก"

การขยายขอบเขตการคุกคามนอกเหนือจากช่องแคบฮอร์มุซ ไปยังทะเลแดงและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของซาอุดีอาระเบีย สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการเพิ่มต้นทุนการคุ้มครองการค้าโลก ขณะเดียวกันก็เป็นการทดสอบความอดทนของวอชิงตันต่อการหยุดชะงัก

เดิมพันสูงในช่องแคบฮอร์มุซ

Ad

หัวใจของความขัดแย้งอยู่ที่อนาคตของการบริหารจัดการ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งก่อนเกิดสงครามเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 1 ใน 5 ของปริมาณการบริโภคน้ำมันทั่วโลก เตหะรานต้องการอำนาจในการบริหารและเรียกเก็บค่าบริการจากเรือที่ผ่าน ซึ่งเป็นข้อเรียกร้องที่สหรัฐฯ ปฏิเสธอย่างสิ้นเชิง โดยยืนยันว่าฮอร์มุซต้องเป็นน่านน้ำสากลที่ปราศจากการควบคุมของอิหร่าน

แหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่านกล่าวว่า ผู้นำเตหะรานมองว่าการยอมอ่อนข้อในอดีตมีแต่จะนำมาซึ่งแรงกดดันที่มากขึ้นจากวอชิงตัน ซึ่งตอกย้ำมุมมองที่ว่าการสร้างอำนาจต่อรองให้ได้เปรียบก่อนการเจรจาที่มีความหมายจะเกิดขึ้นนั้นเป็นสิ่งจำเป็น

เกมวัดความอดทนและผลกระทบต่อตลาด

กลยุทธ์ของอิหร่านได้ส่งผลให้ชาติตะวันตกและในภูมิภาคต้องหันมาให้ความสำคัญกับการปกป้องเส้นทางการค้าและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานมากขึ้น แทนที่จะเพิ่มแรงกดดันต่ออิหร่านโดยตรง ตัวอย่างเช่น การจัดตั้งกองกำลังพันธมิตรทางทะเลที่นำโดยซาอุดีอาระเบีย ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การคุ้มกันเรือพาณิชย์มากกว่าการเผชิญหน้ากับอิหร่าน

แกนหลักของการเผชิญหน้าครั้งนี้คือ "เกมวัดความอดทน" ซึ่งผู้นำอิหร่านเชื่อว่าพวกเขาสามารถทนทานต่อแรงกดดันทางเศรษฐกิจได้นานกว่าที่กลุ่มพันธมิตรที่นำโดยสหรัฐฯ จะทนต่อการหยุดชะงักของตลาดพลังงานและการค้าโลกได้ อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงยังคงอยู่ในระดับสูง เนื่องจากกลยุทธ์ที่ออกแบบมาเพื่อสร้างอำนาจต่อรองสูงสุดอาจลุกลามไปสู่ความขัดแย้งในวงกว้างที่ไม่อาจควบคุมได้ ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเสถียรภาพของตลาดพลังงานโลก