สหภาพยุโรปเสนอสถานะ 'สมาชิกสมทบ' ให้แคนาดา ความสัมพันธ์รูปแบบใหม่ที่มาพร้อมความท้าทาย

อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ได้เสนอแนวคิดให้แคนาดาเข้ามาเป็น “สมาชิกสมทบ” (associate member) รายแรกของสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่มุ่งสร้างพันธมิตรที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นเพื่อคานอำนาจทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ และจีน

สู่ความร่วมมือในมิติใหม่

ข้อเสนอดังกล่าวมีขึ้นระหว่างการแถลงนโยบายประจำปี (State of the Union) ของฟอน แดร์ ไลเอิน โดยมีนายกรัฐมนตรีของแคนาดาร่วมรับฟังด้วย แนวคิดหลักคือการสร้าง “พื้นที่แห่งความเจริญรุ่งเรืองและเศรษฐกิจร่วมกัน” ซึ่งจะครอบคลุมความร่วมมือในหลายด้าน เช่น

• การผลิตและอุตสาหกรรม
• พันธมิตรด้านเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI)
• การบูรณาการฐานอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ
• พลังงานและแร่ธาตุสำคัญ (Critical Minerals)

ทั้งสองฝ่ายต่างต้องการกระชับความร่วมมือเพื่อปกป้องระบอบประชาธิปไตยและระเบียบระหว่างประเทศบนพื้นฐานของกฎเกณฑ์ ซึ่งมองว่ากำลังถูกท้าทาย

ความซับซ้อนทางกฎหมายและอุปสรรค

สถานะ “สมาชิกสมทบ” เป็นแนวคิดใหม่ที่ยังไม่มีการบัญญัติไว้ในสนธิสัญญาของสหภาพยุโรป การจะทำให้เกิดขึ้นจริงได้นั้นมีความซับซ้อนทางกฎหมายและต้องเผชิญกับกระบวนการทางการเมืองที่ท้าทาย

Ad

การตัดสินใจขั้นสุดท้ายขึ้นอยู่กับประเทศสมาชิก EU ทั้ง 27 ประเทศ ซึ่งจะต้องให้ความเห็นชอบอย่างเป็นเอกฉันท์ นอกจากนี้ ประวัติศาสตร์ความร่วมมือระหว่างแคนาดาและ EU ผ่านข้อตกลงการค้า CETA ซึ่งใช้เวลานานกว่าทศวรรษในการเจรจาและยังมีบางประเทศสมาชิกยังไม่ให้สัตยาบัน ก็เป็นเครื่องบ่งชี้ถึงอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นได้

ผลกระทบต่อนักลงทุนและแคนาดา

หากแคนาดาต้องการเข้าร่วมใน ตลาดเดียว (Single Market) ของ EU ซึ่งมีมูลค่ากว่า 18 ล้านล้านยูโร แคนาดาจะต้องปรับเปลี่ยนกฎระเบียบและมาตรฐานของตนให้สอดคล้องกับกฎหมายของ EU อย่างสมบูรณ์

สิ่งนี้จะทำให้แคนาดากลายเป็น “ผู้รับกฎเกณฑ์” (rule-taker) โดยไม่มีสิทธิ์ออกเสียงในการกำหนดนโยบาย ซึ่งเป็นสถานะเดียวกับนอร์เวย์ ไอซ์แลนด์ และสวิตเซอร์แลนด์ นี่ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ เนื่องจากในอดีตกฎระเบียบของแคนาดามักจะอิงกับสหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุด นักลงทุนจึงต้องจับตาดูทิศทางการปรับเปลี่ยนกฎเกณฑ์ทางการค้าและการลงทุนของแคนาดาอย่างใกล้ชิด

มุมมองจากประเทศผู้สมัครสมาชิก EU

สำหรับประเทศที่อยู่ในกระบวนการสมัครเข้าเป็นสมาชิก EU เต็มรูปแบบ เช่น ยูเครน มอลโดวา และแอลเบเนีย ข้อเสนอนี้จะไม่ส่งผลกระทบต่อเส้นทางการเข้าเป็นสมาชิกโดยตรง อย่างไรก็ตาม การมอบสถานะพิเศษให้แก่แคนาดาอาจสร้างความไม่พอใจและถูกมองว่าเป็นการเลือกปฏิบัติ เนื่องจากประเทศผู้สมัครต้องผ่านกระบวนการปฏิรูปที่ยาวนานและซับซ้อนเพื่อปฏิบัติตามบรรทัดฐานของ EU